Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Mila fanohanana avy amin'ny namana sy ny mpamaky toa anao ny fikambananay hitoerany ho mahaleotena, maimaim-poana, ary hahazaka miasa maharitra!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Osetia Atsimo:Naka tàhaka an'i Kosovo ve?

Raha nanambara samirery ny fizakan-tenany i Kosovotamin’ny 17 febroary 2008, dia nizarazara be ihany ireo fiorenena maro manerantany ny amin’ny maha-aradrariny na tsia iny fihetsika iny Amin’izao fotoana izao, 45 amin’ireo firenena 192 mpikambana ara-dalàna ao amin’ny Firenena Mikambana no nankato tanteraka ny Repoblikan’i KosovoSinganina amin’izany ny firenena maromaro ao anatin’ny Fiombonam-be Eropeana (20 amin’ny 27). Na izany aza, misy vitsivitsy toa an’i Espana, Silovakia, Romania, Gresy na Sipra tsy nakato ity fahaleovantena ity, noho ny tahotra ireo mpitaky fizakan-tena any amin’izy ireo tsirairay avy, ka mijery ny fahaleovantenan’i Kosovo ho toy ny ho tari-dàlana fakan-tahaka. Tsy toy izay kosa ny fijerin’ny filoha Rosiana, Vladimir Poutine.

Araka ny filazan’ny gazety mpiseho isan’andro sinoa Xinhua nivoaka ny 23 febroary 2008 :

Tamin’ny Zoma [22 febroary 2008] dia nanambara ny Filohan’i Rosia Vladimir Poutine fa ny fankatoavan’ireo firenenan matanjaka maro ny fanambarana samirery ny fahaleovantenan’i Kosovo dia ho “tari-dàlana fakan-tahaka lozan-tany”.

Tamin’ny 18 febroary, namoaka lahatsoratra iray momba ny fanambarana samirery ny fahaleovantenan’i Kosovo ny tranonkalan-tseraseran’ny Masoivoho Reuters. Ny lahatsoratra, izay nitondra lohateny hoe “Niarahaba ny fahaleovantenan’i Kosovo ny mpioko tchétchènes ” , dia milaza toy izao [amin’ny teny anglisy] :

I Rosia dia manohitra tanteraka ny fahaleovantenan’i Kosovo, amin’ny filazàna fa ny fankatoavana fanjakàna iray mpisintaka nefa tsy nahàzo ny fankatoàvan’ny firenena nisy azy teo aloha dia hanjary ho ohatra faran‘izay ratsy indrindra ho an’ireo ady tany maro manerana izao tontolo izao.

Nihetsika koa ny mpitoraka blaogy maro ary nandalina ny vokatra mety hateraky ny fankatoavana ny fahaleovantenan’i Kosovo. Inty misy fantina maneho tsara ireo lahatsoratra voasoratra taoriana kelin’iny zava-nitranga iny:

Hoy i Stanley Crossick tao amin’ny blaoginy tamin’ny 22 febroary 2008 :

Vaha olana mampalahelo ny fankatoavana ny fahaleovantenan’i Kosovo, nefa koa tsy misy vaha olana tsara kokoa noho izany amin’izao fotoana.
[…] Nisintaka tamin’i Serbia tsy nahazo ny fankatoavan’ity farany i Kosovo; ary ny Firenena Mikambana dia tsy nahavita nanohana ity fahaleovantena ity noho ny fanoherana mafy nataon’i Serbia sy Rosia, notohanan’i Sina. Na izany aza, tokony ho noresahana tao amin’ny fiflan-kevi-pilaminan’ny Firenena Mikambana ity tranga ity, mba hampisy lanjany ara-drariny kokoa ity fahaleovantena ity, rehefa tsy ho ara-dalàna ihany, arahana drafitra tohanan’ny maro an’isa, na eo aza ny vato tsy azo ivalozana. Ireo Minisitry ny Raharaham-bahiny ao amin’ny Fiombonam-be Eropeana dia nanazava tsara fa tranga maningana ity raharahan’i Kosovo ity ary tsy tokony ho tari-dàlana fakan-tahaka mihitsy, fa tsy hahalala izany I Espana sy Sipra.

Ao amin’ny blaogin’ny The Guardian Comment is Free, tamin’ny 23 febroary 2008, no nitondran ‘i Irina Filatova, mpampianatra toekarena ao Mosko sady mpikaroka any amin’ny Anjerimanontolon’ny KwaZulu-Natal ao Afrika Atsimo fanamarihana toy izao [amin’ny teny anglisy] :

Maro no nihevitra fa hanararaotra ity tranga ity ny Rosiana mba hankatoavana ireo Repoblika mpisintaka any Zeorzia, Abkazia sy Osetia Atsimo, ary angamba koa i Transnistria, faritra mpitaky fisintahana ao Moldavie.

[…] Lazain’ny Amerikana fa tsy voalohany akory ny tranga Kosovo, fa tranga maningana fotsiny. Sarotra be ny hino an’izany. Raha misy firenena iray mikasa hisintaka mba hanagana ny fanjkakany manokana, tsy manan-javatra betsaka hatao amin’izany ny governemanta, afa-tsy ny hoe hitazona azy ho eo ambany vahohony amin’ny alalan’ny fampiasan-kery. […] Nanampy ny Amerikana mihitsy ny fahaleovantenan’i Kosovo, hanehoana amin’izao tontolo izao fa tsy manana kakay amin’ny Silamo akory ry zareo, fa ireo firenena be mokon-doha ihany, izay silamo ny sasantsasany […] Nefa tsy hanohana ny Basques ry zareo, na ny Wallons, na ny Kiorda, ny Transnistriana moa tsy lazaina intsony.

Zareo koa aloha tsy hanohana ny Abkazy sy ny Asety [Ossètes], mazava ho azy. Ny mifanohitra amin’izany aza, raha toa ka mankatoa ny fahaleovantenan’ireo repoblika mitaky fizakan-tena i Rosia, ary i Zeorzia kosa hanohitra (izay hataony rahateo), dia hanohana ny Zeorziana ny Amerikana, ary Rosia dia mety ho saro-toerana manoloana ireo tandrefana.

Tsy ny fahaleovantenan’i Kosovo akory no hampiparitaka an’i Eropa, saingy kosa efa nampipoaka fitsipika maro nifotoran’ny fifandraisana iraisam-pirenena amin’izao fiaraha-monina iainantsika izao izy ity. […]

Tamin’ny volana Aprily 2008, tao anatin’ny Prospect Magazine, dia hoy i Shaun Walker [amin’ny teny anglisy] :

[…] Raha tonga tany Abkazia aho tamin’ny volana lasa iny dia nandre fanehoan-kevitra mitovy tsy misy valaka mikasika ny fahaleovantena toy ny tamin’ireo fitsidihana nataoko tany aloha tany. Fa tamin’ity indray mitoraka ity, nisy antonym fanampiny indray izany, i Kosovo.

Mihevitra ry zareo Abkazy fa tsy miraharaha azy ireo mihitsy ny tandrefana, ary ankehitriny, hatramin’ny nankatoavana ny fahaleovantenan’i Kosovo nataon’ireo firenena tandrefana maro, dia vao mainka mihalalaina izany fihevitr’izy ireo izany. Nahoana ny Kosovara no mendrika ny fahalalahany ary tsy toy izany kosa ny Abkazy ?[…]

Toa voaporofo ankehitriny ny vinavinan’ireo mpitoraka blaogy mar. Zendana ny rehetra, tamin’ny andro nanokafana indrindra ny Lalao Olaimpika tao Pekin, ny 8 Aogositra 2008, naka toerana tao Osetia atsimo ny tafika Rosiana sy ny mpitaky fizakan-tena Osety (Ossètes), rehefa avy naka izany teo an-tànan’ny manampahefana ao Zeorzia.

Tohina toy ireo mpitoraka blaogy maro hafa, i Jelena Milić, raha nahare ny vaovao. Hoy indrindra izy [amin’ny teny Serba] mikasika io tranga io ao amin’ny blaoginy ao amin’ny Serbian news portal B92 :

Šta je ovo? Zar nisu nekad ratovi prestajali kad su igre počinjale?

Fa misy inona ? Fa tsy tokony hitsahatra ve ny ady rehefa manomboka ny Lalao Olaimpika e?

Mbola ao amin’ny B92 dia hoy i Ivan Marović ao anaty lahatsoratra iray [amin’ny teny Serba] mitondra ny lohateny hoe “Ny ady any Zeorzia” :

Postavlja se pitanje zašto baš sad, nakon petnaestak godina primirja?
S jedne strane, separatisti i Abhaziji i Južnoj Osetiji su osetili da nakon priznanja jednostrano proglađene nezavisnosti Kosova od strane vodećih država Zapada, oni mogu učiniti nešto slično i očekivati podršku Rusije. […] Rukovodstvo Južne Osetije je, poučeno događajima na Balkanu, skapiralo da sve može, ako imaš moćnu državu iza sebe, a u njihovom slučaju to je Rusija.
S druge strane, gruzijski predsednik Miša Šakašvili kapira da je situacija sad ili nikad. On takođe misli da ima moćnu državu iza sebe, Ameriku, ali da će, što vreme duže bude odmicalo, sve teže biti izvesti vojnu akciju protiv separatista. Već sad se oseća smanjenje uticaja Amerike i povećanje uticaja Rusije na Kavkazu. […]
Međutim, već posle nekoliko sati postalo je očigledno da je Rusija reagovala brzo i odlučno, dok se Amerika još uvek drži retoričkih reakcija. Izgleda da će SAD da pomogne Gruziji onoliko koliko je Rusija pomogla Srbiji 1999, odnosno da je gruzijska vojna akcija u Južnoj Osetiji propala, nema ništa od brzog zauzimanja Južne Osetije. Sad je samo pitanje šta će se desiti, da li će rezultat biti prekid vatre uz pojačano pristustvo ruskih trupa ili otvoreni rat koji može poprilično da potraje.

Ny fanontaniana dia hoe : nahoana no ankehitriny, 15 taona taorian’ny fifanarahan’ny mpifanandrina hampitsahatra ny korontana ?
Amin’ny lafiny iray, ireo mpitaky fizakan-tena ao Abkazia sy Osetia Atsimo nihevitra fa hoe satria nankatoavin’ny firenen-dehibe tandrefana ny fanambaràna samirery ny fahaleovantenany nataon’i Kosovo, dia afaka manao zavatra mitovitovy amin’iny koa ry zareo ary afaka hiantehitra amin’i Rosia. […] Tsy alàn’izy ireo ao an-tsaina i Kosovo, ireo mpitondra tao OsetiaAtsimo dia nihevitra fa raha mahazo fanohanana avy amina firenena iray matanjaka ry zareo , Rosia ohatra, dia ho tratra ny tanjona.
Amin’ny lafiny iray hafa indray, ny filohan’i Zeorzia Mikheïl Saakashvili dia mihevitra fa ny vaninandro ankehitriny dia fotoana fakàna fanapahan-kevitra hentitra ho an’ny fireneny. Heveriny koa hahazo ny fanohanan’ny firenena matanjaka iray, i Etazonia, saingy arakaraky ny handrosoan’ny fotoana no mahasarotra koa ny fanamarinany ny hetsika miaramila nataony hanoherana ireo mpitaky fizakan-tena. […]
Na eo aza izany, ora vitsy taty aorian’izay dia nihetsika haingana sy tamin-kery i Rosia, raha mbola nikatsaka ny làlana diplaomatika kosa i Etazonia. Azo sainina ny hanohana’i Etazonia an’i Zeorzia toy izay nanohanan’i Rosia an’i Serbia tamin’ny 1999. Midika izany fa ny fidirana ara-miaramila nataon’i Zeorzia any Osetia Atsimo, sy ny fahazoana azy malaky, dia nandamoaka avokoa. Ny fanontaniana amin’izao fotoana dia ny hahafantarana hoe hisy fampitsaharana poa-basy hapetraka ve miaraka amin’ny mbola fisian’ny miaramila Rosiana any Osetia Atsimo, na hitohy ny ady.

Ny mpitoraka blaogy Giles Elgood avy amin’ny Reuters, no nanoratra lahatsoratra iray [amin’ny teny anglisy] mitondra ny lohateny hoe “Mifamatotra amin’izay misy any Kosovo ve ny ho avin’i Osetia Atsimo?” , Hoy izy nanontany tena:

Horaisina ho toy ny tomponandraikitra amin’ny ady any Osetia Atsimo ve i Kosovo?
Raha nisintaka ny faritany serba iray tamin’ny febroary, i Osetia Atsino andalan’ny fanamafisana ny fangatahany ny fankatoavan’izao tontolo izao.
Araka izay nambaran’ilay vehivavy Edouard Kokoïty mpitondra tenin’ny mpitarika ireo mpitaky fizakan-tena tamin’ny Reuters tamin’ny, “tari-dàlana ho antsika i Kosovo mba hitondra antsika amin’ny fametrahana mavitrika ny zontsika”.
Tsy nandalo fotsiny ireo fanamarihana ireo tao Tbilissi, ary mety nitarika ny fahamehan’ny fanirian’i Zeorzia hamerina amin’ny laoniny ny vahohony amin’i Osetia Atsimo mpiodina.
Miampy ny fanohanana betsaka avy amin’ny tandrefana, i Kosovo dia nahazo fisarahana mazava tamin’ireo mpanjanaka azy teo aloha, na teo azan y fitsivalanan’ny rosiana.
Ankehitriny dia manohana ny mpitaky fizakan-tena I Mosko, ary tsy mbola hita mazava izay azo hamaritana ny ho fivoaran’ny toe-draharaha amin’ity indray mitoraka ity.

i Austin Bey dia tsy manaiky izany. Ho azy dia tsy azo ampitahaina ireo disadisa roa ireo, ny an’i Kosovo sy Osetia Atsimo :

[…] Nanaraka ny fanambarana samirery ny fahaleovantenan’i Kosovo, dia lasa azo atao ny fisintahana vokatry ny fanohanana iraisam-pirenena imba hiarovana ireo foko vitsy an’isa..
Izay no fomba fijery rosiana izay milaza fa tsy tokony ho nomena alalana mihitsy i Kosovo mba hisintaka samirery amin’i Serbia.
Ny fananiham-bohitry ny rosiana any amin’ny faritra mpitaky fizakan-tena any Osetia Atsimo, izay an’I Zeorzia, dia fiantsiana ady vaovao amin’ny rosiana izay mpifanolobodirindrina akaiky indrindra. Mampitamberina amin’ny fomba mahery vaika ny tsy fitombenan-toeran’i Eropa Atsinanana hatramin’ny faran’ny Ady mangatsiaka izany .
Noho ny filàn’ny pôlitika ivelan’ny rosiana, dia manaraka ny “lasitra Kosovara” ny korontana misy any Zeprzia : misy vitsy an’isa eo ambany vahohon’ny fitondrana “nasionalista ara-poko” mikatsaka ny fahalalahany.
Ny filazako izany tsy hoe satria mino aho fa I Zoerzia dia ny Serbian’i Slobodan Milosevic. Tsy izany velively. Firenena demokratika i Zeorzia izay manana fironana amin’ny tandrefana amin’ny lafiny ara-pôlitika sy ara-toekarena. Be ny elanelana amin’ny fahaizan-manao eo amin’ny Zeorzia ankehitriny sy i Serbian’ny taona 1999.
Na izany aza, efa nampitandrina ny diplaomaty rosiana fa hahazo faritany eo amin’ny 200 maneran-tany eo ity tari-dalan’i Kosovo ity. Betsaka izany isa izany, nefa raha ny tena zava-misy dia mety ho kely ihany.
Nanindry mafy I Mosko ny amin’ny haha-mpitaky fizakan-tena mpitari-dalana an’i Kosovo ho an’ireo firenena kely maro mitangorona amin’ireo fanjakana manana ny fiandrianany. Tamim-pomba mahazendana, I Romania toa an’i Gresy dia nanohitra ny fahaleovantena nambaran’i Kosovo samirery. I Espana, miaraka amin’ireo mpitaky fizakan-tena basques, tsy dia rototra loatra. […]

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.