Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Aoka Izay Ny Fampiasàna Ny Fitomboana Ho Fialan-tsiny Handotoana, Hoy Ireo Afrikana Mafana Fo

Extreme flooding hit Dar es Salaam, Tanzania after unusually heavy rains saturated the East African capital city in April 2014.

Tondradrano mahery niantefa tamin'i Dar es Salaam, Tanzania, taorian'ny rotsak'orana be tsy mahazatra, tsy mahazatra nanenika ny tanan-dehibe renivohitr'i Afrika Atsinanana tamin'ny Aprily 2014. Sary an'i Peter Stanley. Copyright Demotix.

[Ny ankamaroan'ireo rohy dia mankany aminà pejy amin'ny teny Frantsay]

Nandritra ny Andro Maneran-tany Ho an'ny Tontolo Iainana (WED) 2014, nanararaotra io fotoana io ireo mafana fo manerana an'i Afrika mpiaro ny tontolo iainana mba hampitandremana ny fanaovana sorona ny tontolo iainana noho ny fahamaikana hampiroborobo ny fitomboana ara-toekarena. Tsy lalao izay ahazoana tambatra aotra izy ity akory, hoy izy ireo nampitandrina. 

Ny lohahevitry ny andro neken'ny Firenena Mikambana ny 5 Jona tamin'ity taona ity dia ‘Ny feonao ampiakarina, fa tsy ny haavon'ny ranomasina‘, izay miompana bebe kokoa amin'ireo nosy firenena miatrika ny fiovaovàn'ny toetrandro. Faritra maro manerana ny tanibe Afrikana no mora iantefan'ny fiovaovàn'ny toetrandro — mitovy daholo na ny tanibe na ireo nosy. Nanazava ny bilaogy newsmada.com avy ao Madagasikara tanatinà lahatsoratra tamin'ny voalohandohan'ity taona ity fa:

Avec le développement des villes côtières en Afrique et en Asie, les plus pauvres de leurs résidents sont pour la plupart rejetés aux confins des zones habitables, là où les conséquences du changement climatique entraînent les plus grands dangers.

En Afrique subsaharienne, les chercheurs ont identifié la question de la sécurité alimentaire comme le défi suprême, en raison des risques de sécheresse et d’inondation et sous l’effet de la modification des régimes de précipitations. Avec un réchauffement de 1,5 à 2 °C, sécheresse et aridité rendront entre 40 et 80 % des terres agricoles impropres à la culture du maïs, du millet et du sorgho à l’horizon 2030-2040.

Amin'ny fivoaran'ireo tanàna amorontsiraka any Afrika sy any Azia, nariana any ivelan'ny faritra azo onenana, na toerana izay hiterahan'ny fiovaovàn'ny toetrandro loza lehibe indrindra, ireo mponina mahantra indrindra, .

Nataon'ireo mpikaroka any Afrika Mainty ho tena vaindohan-draharaha ny resaka antoka ara-tsakafo, noho ny mety hisian'ny haintany sy ny tondradrano, sy ny vokatry ny fiovaovan'ny endriky ny pitik'orana. Mety hamadika ny 40 ka hatramin'ny 80 isan-jaton'ny tany ho tsy azo ambolena katsaka, ampemby ary sorgho intsony ny haintany sy ny tsy fisian'ny rano any ho any amin'ny taona 2030-2040 any, noho ny fiakaran'ny hafanana eo amin'ny 1.5 ka hatramin'ny 2° C. eo.

Namoaka fandalinana sy lahatsoratra samihafa momba ny tontolo iainana  ny Congo Basin Forest Partnership (CBFP) izay hetsika natomboky Sekreteram-panjakana Amerikana teo aloha Colin Powell, nandritra ny taona. Ny volana Martsa tamin'ny taona 2014, talohan'ny WED, dia namakafaka ny hasarotan'ny fampifandraisana ny fiarovana ny ala sy ireo filàna fampivoarana ny Dr. Denis Sonwa tanatinà lahatsoratra iray ao amin'ny vohikalan'ny CBFP :

Contrairement aux perceptions dans le monde développé, le développement et la conservation ont été perçus comme antagonistes dans les pays en voie de développement. La forêt et la production agricole intensive semblent être incompatibles. Selon un récent rapport de la Banque mondiale, certaines des conditions (éloignement, faible niveau de financement et d’investissement dans le secteur agricole, peu d’exploitation minière, faible consommation énergétique par ménage, etc.), qui ont contribué au maintien de la biodiversité et au stockage du carbone forestier en Afrique centrale, changeront dans un avenir proche, avec un risque d’augmenter la déforestation. Sans forte volonté et sans changement en profondeur, consistant à aller au-delà du secteur de la biodiversité pour la sauver, les efforts actuels risquent d’être vaines. 

Mifanohitra amin'ireo fijerin'ny tany mandroso, toa hita ho fahavalo ny fivoarana sy ny fiarovana any amin'ireo tany andalam-pandrosoana. Toa tsy mifanaraka mihitsy amin'ny ala ny famokarana ara-pambolena mahery vaika. Araka ny tatitra farany nataon'ny Banky Iraisam-pirenena, hiova ireo fepetra sasantsasany (halavirana, hakelin'ny famatsiana sy fampiasam-bola eo amin'ny sehatry ny fambolena, hakelin'ny fitrandrahana ny harena an-kibon'ny tany, hakelin'ny fanjifàna angovo isan-tokatrano,sns.) any aoriana any, izay nandray anjara tanatin'ny fihazonana ny fahasamihafan'ny zavamananaina sy ny fanangonana ny karbônina an'ala ao Afrika Afovoana, ka mety hiteraka ny fitomboan'ny fanapahana hazo. Raha tsy misy ny fandavan-tena goavana na fiovàna ifotony, toy ny hoe fandehanana mihoatra ny sehatry ny fahasamihafan'ny zavamananaina mba hiarovana izany, dia toa tsy hisy vokany ireo ezaka amin'izao fotoana.

Any Maoritania, nanolotra lahatsary ho an'ny WED miaraka amin'ny tononkira an-tsary nataon'i Frederic Bacuez, ary navoaka tao amin'ny ornithondar.blogspot.fr i Malouma, mpihira sady mafana fo mpiaro ny zon'olombelona. Mihiry izy hoe:

Arrêtons de massacrer Arrêtons de polluer Sous prétexte de bâtir Y aura-t-il un sauveur ? Le ciel, votre protecteur Et la terre, votre mère Les plantes vos soeurs Et l'eau votre source Eh compagnons ! Protégez la nature

‘Ndeha hatsahatra ny famonoana / ‘Ndeha hatsahatra ny fandotoana / Ny fampiasàna ny fitomboana ho fialan-tsiny / Moa ve hisy mpamonjy? / Ny lanitra , mpiahy anareo / Ary ny tany, reninareo / Ireo zava-maniry, anabavinareo / Ary ny rano, loharanonareo / Ary Ry namana! / Arovy ny zavaboary

Nandinika ny fifandraisana misy eo amin'ny fahafahana miantoka ny fahampian-tsakafon'ny tena sy ny fiovaovan'ny toetrandro I Raphael Kafando ao amin'ny bilaogy cnpress-zongo.ning.com, izay mampitaha ny hevitry ny toekarena maintso sy ireo zava-misy marina ao amin'ny fireneny ao Burkina Faso:

Dans un Etat où l’autosuffisance alimentaire reste une priorité, où l’industrie reste embryonnaire et que l’Etat veut à tout prix attirer les investisseurs, l’environnement est-il la première préoccupation ? ? Dans un pays où le boom minier est considéré comme une aubaine inespérée et où l’objectif est de donner du travail aux chômeurs sans forcément tenir compte de la pollution de ces industries, peut-on vraiment parler d’économie verte ?

Anatinà firenena iray izay mbola laharam-pahamehana ny fahafahana miantoka ny fahampian-tsakafon'ny tena, ka mbola eo ampanombohana foana ny resaka indostria ary misarika ireo mpampiasa vola fatratra, ny tontolo iainana ve no voalohany ivakiana loha? Anatinà firenena iray izay handraisana ny fivelaran'ny fitrandrahana harena an-kibon'ny tany ho mana avy any an-danitra, sy ny fametrahana ho lahara-pahamehana ny fanomezana asa ho an'ireo tsy an'asa tsy an-kijery akory ny fahalotoana aterak'ireo orinasa ireo, dia tena afaka miresaka momba ny toekarena maintso marina ve isika?

Nanoratra fahatsiarovana lalina ho an'ny Filoha lefitr'i Amerika teo aloha Al Gore i Julien Dembele avy any Senegal, noho ny ‘hetsi-panentanana manokana’ nataony ho an'ny tontolo iainana. Nanoratra lahatsoratra tamin'ny teny frantsay ihany koa i Dembele, mitondra ny lohateny hoe ‘Antony 10 Lehibe Tokony Hiarovana Ny Tontolo Iainana‘ ary milaza fa:

Un environnement sain égal une santé assurée […] En 2003, l’OMS a rapporté que 21% des maladies de l’homme étaient directement liés à l’environnement. Trois facteurs principaux ont été identifiés comme responsables de près des trois quarts des maladies dues à l’environnement. Il s’agit de – l’eau, l’assainissement et l’hygiène ; – la pollution de l’air domestique ; – les traumatismes d’origine physique. Des actions sur ces trois facteurs permettront une réduction importante des maladies liées directement à l’environnement, ainsi que sur d’autres qui le sont indirectement.

Ny tontolo iainana madio dia mira fahasalamana tsara […] Ny taona 2003, nitatitra ny OMS fa 21%-n'ireo aretin'olona no nifandray mivantana amin'ny tontolo iainana. Antony lehibe telo no hita fa mahatonga eo amin'ny telo ampahefatry ny aretina sy fahasalamana marefo vokatry ny tontolo iainana. Ireto avy izany- ny rano, ny fanadiovana sy ny fitandremam-pahasalamana – ny fahalotoan'ny rivotra iainana ao an-tokatrano – ny faharatràna ara-batana. Afaka mampihena lehibe ny aretina mifandray mivantana na ankolaka amin'ny tontolo iainana ny fandraisana andraikitra amin'ireo antony telo ireo.

Nanoratra taratasy fanoherana nalefa ho an'ny talen'ny Fahitalavitra Senegaley (RTS-TV) ihany koa izy taorian'ny nandefasan'izany dokambarotra iray mombanà famonoana biby kely hita ho mitera-doza ho an'ny olombelona.

Efa hita ho mihamitombo ny fahatsiarovan-tena amin'ny mahazava-dehibe ny tontolo iainana ao Afrika. Saingy midika ve izany hoe hiala amin'ny fomba ratsiny ireo firenena ireo mba hananana ho avy madio sy ara-pahasalamana kokoa?

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.