Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Mila fanohanana avy amin'ny namana sy ny mpamaky toa anao ny fikambananay hitoerany ho mahaleotena, maimaim-poana, ary hahazaka miasa maharitra!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Fombafomba mampangorohoron'i Japana nampidirina ao anatin'ny lisitry ny vakoka ara-kolontsaina tsy azo tsapain-tanan'ny UNESCO

Namahage Japan

Fiakanjo nentim-paharazana demony namahage avy amin'ny tanànakely samihafa ao amin'ny prefektioran'i Akita, Japan. Saripikan'i Douglas P Perkins Douglaspperkins/CC 3.0

Miaraka amin'ny reggae an'i Jamaika, ny hurling irlandey ary ny tolona Zeorziana nentin-drazana, dia nanampiana ny lisitry ny vakoka ara-kolontsaina tsy azo tsapain-tanana ao amin'ny Fifandaminan'ny Firenena Mikambana amin'ny lafiny Ara-Panabeazana, Siantifika ary ara-Kolontsaina (UNESCO) tamin'ny Novambra 2018 ny fombafombam-bahoaka “fitsidihan'andriamanitra” (来訪神, raihoshin) avy ao Japana.

Nampidirina tao amin'ny lisitry ny UNESCO ireo fombafomba ireo noho ireo antony isan-karazany, voalohany satria amin'ny fanatontosana ireo fombafomba ireo “ny vahoaka ao an-toerana — indrindra fa ny ankizy — no mamolavola ny mari-panondroany, mampivelatra ny fahatsapana ho ao anatin'ny vondrom-piarahamoniny,” araka ny nambaran'ny UNESCO tao amin'ny fanambaràna nataony.

Any amin'ny fiarahamonina ambanivohitra no anatanterahana ny fitsidihana maha-andriamanitra manerana an'i Japana, indrindra rehefa amin'ny faran'ny taona, na rehefa miova ny vanim-potoana, indrindra rehefa amin'ny fiafaran'ny asara (andro mafana) sy amin'ny fanombohan'ny mihintsan-dravina, ary amin'ny fiafaran'ny ririnina mahazatra — araka ny tetiandron'i Japana fahiny — ary amin'ny fanombohan'ny lohataona. Mifototra amin'ny fombam-bahoaka efa ela tao Japana tahaka ny Boddisma eny fa hatramin'ny Shintoisma aza ny fombafomba sy ireo maha-andriamanitra.

Araka ny UNESCO:

Raihoshin rituals take place annually in various regions of Japan — especially in the Tohoku, Hokuriku, Kyushu and Okinawa regions — on days that mark the beginning of the year or when the seasons change. Such rituals stem from folk beliefs that deities from the outer world — the Raihoshin — visit communities and usher in the new year or new season with happiness and good luck.

Mitranga isan-taona any amin'ny faritra samihafa ao Japana ny fombafomban'ny Raihoshin — indrindra any amin'ny faritra Tohoku, Hokuriku, Kyushu ary Okinawa — amin'ny andro manamarika ny fanombohan'ny taona na rehefa miova ny vanim-potoana. Ireny fombafomba ireny dia miainga avy amin'ny finoam-bahoaka fa mitsidika ny vondrom-piarahamonina ireo andriamanitra avy amin'ny tontolo ivelany — ny Raihoshin —  ary manokatra ny taona vaovao na ny vanim-potoana vaovao amin'ny fahasambarana sy ny vintana tsara.

Raha samy manana ny fombafombany ny faritra tsirairay avy, ireo andriamanitra mamangy dia fantatra kokoa hoe namahage, izay karazana rakakabe na demony. Ny fombafomba matetika dia ahitana lehilahy na vehivavy mitafy demony namahage na raishoshin hafa mampiasa fitafy donendrinendrina sy sarontava — ary indraindray mitondra antsy ho fitaovam-piadiana.

Matetika ny demony miditra ny trano hampatahotra ny ankizy mandra-pampitoniana azy amin'ny sake, labiera na fanomezana hafa mitovitovy amin'izany. Amin'ny endrika hafa amin'ny fombafomba, mihaza (mandroaka) ny ankizy eny an-dalambe ny demony hampatahotra azy ireny.

Ao amin'ity lahatsary avy any Kumamoto, any atsimo andrefan'ny nosy Kyushu ity, miditra ny trano ny lehilahy iray manao fitafian'ny namahage mandritra ny setsubun, izay araka ny fomba nentin-drazana dia ny andro iray mialoha ny fanombohan'ny lohataona izay tandremana isaky ny 3 febroary amin'izao fotoana izao.

Any amin'ny faritra sasany ao Kumamoto, namahage iray mitsidika ny trano, mampatahotra ireo ankizy. Ao anatin'ny fombafomban'ny setsubun manerana an'i Japan ny fitorahan'ny ankizy voanjoborin-tsaozaha (voana saozaha=soja) nendasina amin'ny olona iray ao amin'ny fianakaviana mitafy sarontavan-drakakabe, fa any Kumamoto afa-mitoraka voanjobory amin'ny olona iray mitady rakakabe manontolo hatreny an-tampondoha ka hatreny am-paladia, izay lazaina ho “tena zavatra” (tena misy?) ny ankizy:

Misy amin'ny endrika isan-karazany ilay fomban-drazana manerana ny vondronosy japoney. Ny nosy Miyako, any amin'ny tena farany atsimo andrefan'i Japan izao manatontosa ny fombafomba antsoina hoe Paantu. Ireo lehilahy ao an-toerana izay mandray ny anjara toeran'ny andriamanitra mamangy dia mitafy sarontava sy mandrakotra ny tenany amin'ny fotaka sy ravim-boaloboka, ary avy eo mirezareza manodidina ny tanàna manosotra fotaka ny olona mirary fahasalamana sy fanambinana ao anatin'ny 12 volana manaraka.

Mazava loatra fa mampatahotra ny ankizy ao an-toerana izany fombafomba izany:

Fombafomba nentim-paharazana tafiditra ao amin'ny lisitry ny UNESCO amin'ny fitsidihan'andriamanitra ihany koa ny Fetiben'ny Andriamanitra Boze ao Akusekijima, ny fombafomban'ny mendon ao Kagoshima, ary ny fombafomba don-don tandremana ao amin'ny vondro-nosy Koshikijima ivelan'ny morontsiraka atsimo andrefan'i Japana, ahitana demony na rakakabe, mitafy ravinkazo, mibedy [mandrisika] ankizy iray ho tsara fitondratena amin'ny taona hoavy:

Ny prefektioran'i Akita any avaratra atsinanan'i Japan angamba no malaza indrindra amin'ity fombafomban'ny fitsidihan'andrimanitra ity, ary misy ny mozea natokana ho an'ny demony namahage ao amin'ny tobin'ny Saikanosy Oga.

Taorian'ny tsy fahombiazan'i Japana hampiditra ao anatin'ny lisitry ny UNESCO amin'ny vakoka ara-kolontsaina tsy azo tsapain-tanana ny fombafomban'ny nahamage ao Akita, taona maro lasa izay, dia nanapa-kevitra i Japana hampiditra ireo fombafombam-pitsidihan'andrimanitra rehetra ho ao anatin'ny vondrona iray tamin'ity taona 2018 ity ary nahomby izany.

Voamariky ny mpanaramaso sasantsasany ihany ny fikirizan'i Japana hampiditra anaty lisitry ny UNESCO ireo tombony sy fomba ara-kolontsaina ao aminy.

Nampidirin'ny UNESCO avokoa izay an'i Japana rehetra tsy handaniam-potoana

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.