Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Mila fanohanana avy amin'ny namana sy ny mpamaky toa anao ny fikambananay hitoerany ho mahaleotena, maimaim-poana, ary hahazaka miasa maharitra!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Fantaro i Farhad Shafitul Kabir, hitantana ny kaonty Twitter  @AsiaLangsOnline ny 29 Oktobra ka hatramin'ny 4 Novambra 2019

Sarin'i Farhad Shafitul Kabir

Ao anatin'ny fanentanana media sosialy hankalazana ny fimaroam-piteny an-tserasera manerana an'i Azia, hifandimby ireo mpikatroky ny teny sy mpanandrateny hitantana ny kaonty Twitter @AsiaLangsOnline isa-kerinandro hizara ny zava-niainany tamin'ny famelomana aina indray sy fampahafantarana ireo fitenin-drazany. Niarahan'ny Rising Voices, ny Digital Empowerment Foundation, ary ny O Foundation niasa ny fanentanana.

Isa-kerinandro dia hamaly fanontaniana maromaro momba azy ny mpampiantrano tsirairay ary hanome fomba fijery fohy momba ny fiteniny. Miaraka amin'i Farhad Shafitul Kabir (@bijoymajumdar) ny fanontaniana sy valiny etoana izay manolotra ny zavatra horesahiny mandritra ny herinandro amin'ny maha-mpampiantrano azy.

Rising Voices: lazalazao anay ny momba anao azafady.

Asking me who am I makes me little bit confused. I am husband to a beautiful wife, father of a naughty boy, son of caring mother and happy fellow for old friends. As a person I have name but there is confusion with that as some people know me as Farhad (Shafitul Kabir) and few others know me as Bijoy. In Bangladesh, if someone asks anyone which country they belong to, it actually means which district are you from. Now it also creates confusion for me in Bangla language. Though I lived in Dinajpur district which is almost 700 kilometers away from Sylhet  but my passion and love for Sylheti language makes me Sylheti.

I have studied Anthropology form Jahangir Nagar University. But I called myself a person with no job and no integrity. Yes I do work though. Work for food is essential as you know. I write articles and do translation for NGS and for corporate houses. I also write some prose and some poems/rhymes.

Somary sahiran-tsaina kely aho rehefa misy manontany ahy hoe iza moa ianao. Manambady vehivavy tsara tarehy aho, rain'ny zazalahy fetsy kely, zanaky ny renim-pianakaviana tia mitaiza ary namana sariaka ho an'ny namana tranainy . Amin'ny maha-olona ahy dia manana anarana aho kanefa misy ny fifangaroana momba izany satria misy mahalala ahy amin'ny anarana hoe Farhad (Shafitul Kabir) ary vitsy no mahalala ahy amin'ny hoe Bijoy. Any Bangladesh, raha misy olona manontany hoe aiza ny firenena niavianao dia midika izany hoe aiza no distrika misy anao. Ankehitriny, miteraka fisafotofotoana ho ahy izany amin'ny fiteny Bangla. Lasa Sylheti aho noho ny fahalianako sy ny fitiavako ny fiteny Sylheti na dia nonina tao amin'ny distrikan'i Dinajpur aza aho izay any amin'ny  700 kilometatra miala an'i Sylhet.

Nandalina ny antrôpôlôjia tao amin'ny oniversite Jahangir Nagar aho. Nefa milaza ny tenako ho olona tsy an'asa ary tsy matotra. Eny, miasa aho anefa. Tena ilaina araka ny fantatrao ny asa ho an'ny sakafo . Manoratra lahatsoratra aho ary mandika teny ho an'ny NGS sy ho an'ireo orinasa. Manoratra haisoratra sy tononkalo/miady rima ihany koa aho.

RV: Manao ahoana ny fiteninareo ao amin'ny aterineto sy ivelan'ny aterineto?

Debate still exists on whether Sylheti (link https://en.wikipedia.org/wiki/Sylheti_language) is a language or not. But some scholars believe that it is not a Bengali dialect because it has its own alphabet, spell and grammatical system. So Sylheti Nagri is a language with its own fonts.

Almost 11 million people in the world speak in Sylheti.  Mainly, the people of  Sylhet division in Bangladesh speak this language. Also in India there are some people who speak this language and they live in Assam and Tripura. These states also share their border with Sylhet division of Bangladesh.

And not surprisingly, you will hear some people are speaking Sylheti in London, the capital city of England. This is because people from Sylhet migrated from Bangladesh to England carry the language with their tongue and thanks to colonial rule of Great Britain in India.

Most of the Sylheti Nagri speaker knows how to speak but they do not know how to write.  In this century Sylheti Nagri font is fighting with its death. Only few writers, scholars and academic are using this font to write. You will find many resources about Sylheti language but published in Bengali font. There are very limited resources about Sylheti Nagri which has written with its own font.

There is a publishing house name Utso Prakason but it will show the message server not found facebook page of Utso Prokashon published books in Nagri. The publishing house is in Dhaka but it has a series of books which has written in Nagri font. Also some books in about Ngari has been published from London.

In the era of internet Sylheti Nagri get some momentum in the online. Thanks goes to STAR (Sylheti Translation And Research), for the initiative. This London based Sylheti Nagri Development project develop a Unicode for Nagri . So we can type Nagri in online. Also a London base organization developed a dictionary in Nagri. One can download this app in his/her mobile from here. This project also has a Facebook page to write down story, poem and share YouTube video in Sylheti Nagri language and discuss with each other.

Also a web site is working to preserve the Nagri language known Sylheti Languge preservation.

Mbola misy ny adihevitra momba ny hoe fiteny ve sa tsia ny Sylheti (rohy https://en.wikipedia.org/wiki/Sylheti_language ). Saingy mihevitra ny manam-pahaizana sasany fa tsy fitenim-paritra Bengali izany satria manana ny abidiany, ny rafitra tsipelina sy fitsipi-pitenenany manokana izy. Noho izany dia fiteny manana ny tarehintsorany manokana ny Sylheti Nagri.

Olona saika efa ho 11 tapitrisa eto amin'izao tontolo izao no miteny Sylheti. Ireo olona ao amin'ny distrika Sylhet any Bangladesh indrindra no mampiasa io fiteny io. Ao any India ihany koa dia misy olona sasany mampiasa io fiteny io ary mipetraka ao Assam sy Tripura izy ireo. Mizara ny sisintaniny  miaraka amin'ny distrika Sylhet ao Bangladesh ihany koa ireo fanjakana ireo.

Ary tsy mahagaga, handre ny olona sasany miresaka amin'ny fiteny Sylheti ao Londra, renivohitr'i Angletera ianao. Izany dia satria nifindra monina avy any Bangladesh nankany Angletera ny olona avy any Sylhet ary nitondra ilay fiteny niaraka amin'ny lelany sy noho ny fanjanahan'ny Fanjakana Britanika  tany India.

Mahay miresaka kanefa tsy mahay manoratra izany ny ankamaroan'ny mpiteny Sylheti Nagri. Amin'izao taonjato izao, miady amin'ny fahafatesany ny tarehintsoratra Sylheti Nagri. Vitsy ny mpanoratra, manam-pahaizana sy akademika no mampiasa an'io tarehintsoratra io. Ho hitanao ny loharano maro momba ny fiteny Sylheti saingy navoaka tamin'ny tarehintsoratra Bengali. Tena voafetra ny loharano momba ny Sylheti Nagri izay nosoratana tamin'ny tarehintsorany manokana.

Misy tranom-pirinty antsoina hoe Utso Prakason saingy mampiseho ny lohamilina fandraisana hafatra pejy Facebook tsy hita Utso Prokashon izany izay boky navoaka tamin'ny teny Nagri. Any Dhaka no misy ilay tranom-pirinty kanefa manana andiana boky izay nosoratana tamin'ny tarehintsoratra Nagri izy. Misy ihany koa ny boky sasany momba ny Nagri no navoaka tany Londra.

Nahazo vahana an-tserasera ny Sylheti Nagri amin'ny vanim-potoanan'ny Aterineto. Mankasitraka ny STAR (Fandikan-teny sy Fikarohana ny teny Sylheti) noho izany hetsika izany. Ity tetikasa ho Fampivelarana ny Sylheti Nagri any Londra ity dia mamolavola Unicode ho an'ny Nagri. Ka afaka mitendry ny teny hoe Nagri amin'ny Aterineto isika. Misy ihany koa fikambanana any London namolavola rakibolana ho an'ny teny Nagri. Afaka trohina amin'ny finday ity app (hatra) ity eto. Manana pejy Facebook ihany koa ity tetikasa ity mba hanoratana tantara, tononkalo sy hizarana lahatsary YouTube amin'ny fiteny Sylheti Nagri ary hifampiresahan'ny tsirairay.

Misy ihany ny tranonkala miasa hiarovana ny fiteny Nagri fantatra amin'ny fiarovana ny Fiteny Sylheti.

RV: Lohahevitra manao ahoana avy no kasainao ifantohana mandritra ny herinandro hitantananao ny kaonty Twitter @AsiaLangsOnline?

The Sylheti Nagri language week could be campaigned under the name “Fight to Survive”. In this week I will focus about its struggle to survive in the time of OLON (one language one nation concept).

Currently, many languages are fighting to survive as Globalization is becoming threat for indigenous or small scale community peoples those who are not speaker of the major or official language of the state or the country. The Sylheti Nagri also has the similar experience.

It has a story which has the journey from Sylhet to London or in England.

I will also share the story of those who works for the language. Simply these people are tried to make the language alive. And of course I will focus on the topics regarding what can be done to spread the language using the internet. Like open a Wikipedia page with Sylheti Nagri Language and also open a page in Global Voices for translation its story in Sylheti Nagri and share the link in twitter.

I will also focus on the people who are working for this language.

Nomena ny lohateny hoe “Mitolona hiangana” ny herinandron'ny fiteny Sylheti Nagri. Amin'ity herinandro ity dia hifantoka momba ny tolona ataony mba hiangana amin'ny fotoanan'ny OLON (foto-kevitry ny firenena iray sy ny fiteny iray) aho.

Amin'izao fotoana izao, fiteny maro no miady mba hiangana satria lasa fandrahonana ho an'ny indizeny sy ny vondrom-piarahamonina vitsy an'isa ny Fanatontoloana dia ireo izay tsy miteny ny fiteny lehibe na ofisialy ao amin'ny fanjakana na firenena. Mitovy amin'izany ihany koa ny Sylheti Nagri.

Manana tantara tamin'ny diany niala tao Sylhet nankany Londra sy Angletera izy io.

Hizara ihany koa ny tantaran'ireo izay miasa ho an'ny fiteny aho. Satria miezaka mba hamelona ny fiteny ireo olona ireo. Ary mazava ho azy fa hifantoka amin'ireo lohahevitra mahakasika izay azo atao mba hanaparitahana ny fiteny amin'ny alàlan'ny fampiasana ny Aterineto aho. Ohatra, rehefa manokatra ny pejy Wikipedia miaraka amin'ny Fiteny Sylheti Nagri dia azo sokafana ihany koa ny pejy iray ao amin'ny Global Voices hanaovana fandikan-teny ho amin'ny Sylheti Nagri ary mizara ny rohy ao amin'ny Twitter .

Hifantoka amin'ireo olona miasa amin'ity fiteny ity ihany koa aho.

RV: Inona no tena antony manosika anao amin'ny fikatrohana antserasera amin'ny fiteninao? Inona no fanantenanao sy ny nofinofinao ho an'ny fiteninao?

Sylheti Nagri is a language with sweet and rhythmic sound and I believe it needs to survive in offline and online mode. Language means communication, Culture, history, tradition, belief system, ritual etc. A language speaks for its people.  If we lose a language, we lose a nation and its history, its culture and of course its knowledge.

My hopes and dreams about the language are vast. One day this language will be recognized as an official language of the country. My dream is that one day a grandfather will be reading a story which will be written in Nagri and a school text book will be available in Sylheti Nagri language and of course with its own font.

Fiteny misy feo malefaka sy milantolanto ny Sylheti Nagri ary mino aho fa mila velomina amin'ny endrika ivelany sy anatin'ny Aterineto izy. Midika hoe serasera, kolontsaina, tantara, fomba amam-panao, rafitry ny finoana, fombafomba sns..ny fiteny. Miteny ho an'ny vahoakany ny fiteny. Raha very fiteny isika dia very firenena sy ny tantarany, ny kolontsainy ary mazava ho azy ny fahalalany.

Midadasika ny fanantenako sy ny nofinofiko momba ilay fiteny. Hahazo fankatoavana ho fiteny ofisialy ao amin'ny firenena io fiteny io indray andro any. Ny nofinofiko dia ny hoe hisy dadabe iray hamaky tantara izay hosoratana amin'ny teny Nagri ary hisy ny boky ho an'ny sekoly ho hita amin'ny fiteny Sylheti Nagri ary miaraka amin'ny tarehintsorany mazava ho azy .

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.