Tranon-tantely any RDC. Pikantsary tao amin'ny YouTube.

Ny Icicongo no namoaka voalohany ity lahatsoratra nosoratan'i Elisha Kindy ity tamin'ny 20 martsa 2026. Navoakan'ny Global Voices indray izany ho ampahany amin'ny fifanarahana fiaraha-miasam-botoaty.

Misy fiantraikany miiba amin'ny olombelona, ​​biby sy ny karazan-javamaniry manerantany ny fiovan'ny toetr'andro. Ohatra, any amin'ny Repoblika Demokratikan'i Kongo (RDC), mandringana ny toeran-piompiana tantely, izay tena ilaina amin'ny fiantohana ny famatsiana sakafo ato amin'ity firenena ity sy manerana ny kaontinanta ity krizy ity.

Vakio misimisy: Mitondra fanovana amin'ny fomba fambolena ao Kivu Avaratra, Repoblika Demokratikan'i Kongo (DRC), ny fiovan'ny toetr'andro.

Ao amin'ny tanànan'i Butembo, Kivu Avaratra, faritra any atsinanan'ny Repoblika Demokratikan'i Kongo, misy fiantraikany mivantana amin'ny sehatry ny fiompiana tantely ny fiovan'ny toetr'andro. Miha-ratsy ny famokarana tantely, satria kely dia kely ny fahavokaran'ny tohon-tantely, tsy mamelana ny hazo, mahatonga ireo mpiompy tantely ho tandindomin-doza.

Feno tabataban'ny tantely taloha tany Ndando, toerana iray any amin'ny 10 kilaometatra atsimon'i Butembo. Mangina tanteraka izany ankehitriny. Manao akanjo fiarovana mandrakotra ny vatana manontolo ho an'ny mpiompy tantely, sady mitondra antsy sy siny amin'ny tanana iray ary fitaovana famoahana setroka amin'ny ilany, mitarika fitsidihana ireo toby fiompiany tantely i Mwanzi Zephanie, mpiompy tantely malaza ato amin'ity faritra ity.

Kanefa, foana ilay voalohany, toy izany koa ny faharoa sy ireo manaraka azy, ka miteraka fahakiviana ho an'ilay mpiompy tantely:

C’est la première année que cela se produit, à cause du dérèglement climatique. Avant, le miel était abondant, surtout à partir du quatrième mois de l’année jusqu’au mois de juillet. Mais cette année, tout a changé. Des insectes inconnus attaquent les ruches et certaines abeilles finissent par s’en aller. Conséquences : le miel devient de plus en plus rare.

Ity no taona voalohany nitrangan'izany, noho ny fiovan'ny toetr'andro. Taloha, betsaka ny tantely, indrindra nanomboka tamin'ny Aprily ka hatramin'ny Jolay. Saingy tamin'ity taona ity, niova ny zava-drehetra. Bibikely tsy fantatra no manafika ny tohotra, ary miala ny tantely sasany. Vokatr'izany: miha-tsy fahita firy ny tantely.

Nikarakara tohon-tantely am-polony eo ho eo i Mwanzi Zephanie nandritra ny telopolo taona mahery. Io asa io no ivelomany ary mirehareha amin'ny asany izy. Manome azy fahatsapana momba ny maha-izy azy izany. Amin'izao fotoana anefa, tsy misy intsony ny misarika ireo andian-tantely. Tsy misy voninkazo, tsy misy ranom-boninkazo, fa ny vokatry ny rotsak'orana hita maso tsindraindray, ny hain-tany maharitra, ary ny toetr'andro tsy azo vinavinaina.

Tandindomin-doza ny fiompiana tantely

Misy fiantraikany mivantana amin'ny tsena ao amin'ny faritr'i Butembo ny fihenan'ny famokarana tantely. Araka ny voalazan'ireo mpivarotra, ny litatra amin'ny tantely izay namidy 7 dolara amerikana tamin'ny tapany voalohany tamin'ny taona 2025 dia amidy eo anelanelan'ny 10 sy 12 dolara amerikana amin'ny tapany voalohany amin'ny taona 2026, noho ny fihenan'ny famokarana. Mametraka ny mpanjifa amin'ny toe-javatra sarotra izany fiakaran'ny vidiny izany. Lasa vokatra sarobidy ny tantely, izay fantatra amin'ny tombontsoany ara-tsakafo sy ara-pahasalamana.

Mpiompy tantely any DRC. pikantsary avy amin'ny horonantsary ”Following the Honey Harvest with Representatives for the Rikolte DRC Organization, Part II” ao amin'ny Groupe Academia RD Congo YouTube channel

Nilaza i Vutsapu Michaël, Filohan'ny Filankevi-pitantanan'ny Academia Group, fikambanana tsy mitady tombontsoa mampiroborobo ny fiompiana tantely sy ny fiarovana ny tontolo iainana ao amin'ny faritra, hoe:

Le climat ne nous laisse plus le choix.

Tsy manan-tsafidy intsony isika noho ny toetrandro.

Noho ny ahiahy tsapany, manolo-kevitra fanovana maika izy:

Nous assistons à la disparition progressive des fleurs mellifères. Si rien n’est fait, l’apiculture va disparaître. Il est urgent de repenser nos pratiques et de préparer les producteurs aux exigences du climat actuel.

Manatri-maso ny fanjavonan'ireo voninkazo manankarena ranony tsikelikely isika. Raha tsy misy fandraisana andraikitra, hanjavona ny fiompiana tantely. Ilaina maika ny mandinika indray ny fomba fanaontsika ary manomana ireo mpamokatra amin'ny fitakin'ny toetrandro ankehitriny.

Araka ny voalazan'i Michaël, sahirana amin'ny fanohanana ireo vondrom-piarahamonina ireo fikambanana sy fikambanana tsy miankina (ONG) izay afaka manampy. Hoy izy raha nanazava:

Aujourd’hui les pépinières forestières sont aussi affectées. Mais les formations sur le changement climatique coûtent de plus en plus cher, et les sensibilisations sur cette question demeurent insuffisantes.

Ankehitriny, voakasik'izany koa ireo toeram-pambolena ala. Na izany aza, miha-lafo hatrany ny fiofanana momba ny fiovan'ny toetr'andro, ary mbola tsy ampy ny ezaka fanentanana momba ity olana ity.

Manaraka ny tsingerin'ny toetr'andro miovaova

Na dia eo aza izany krizy izany, manoro hevitra ny hanaovana fambolen-kazo mikendry manokana an'ireo karazana hazo mamokatra “ranom-boninkazo”, indrindra fa ny calliandra, ny grevillea ary ny eucalyptus i Vustapu Michaël. Toy izao ny fanazavany:

Ces arbres résistent mieux aux variations climatiques et fournissent un nectar régulier.

Mahatanty kokoa ny fiovaovan'ny toetr'andro ireo hazo ireo sady manome ranom-boninkazo tsy tapaka.

Noho izany, mandrisika ireo mpiompy tantely eo an-toerana hiofana amin'ny fomba fiompiana tantely maoderina ity mpiahy ny tontolo iainana ity, sady manamafy fa tsy dia mahatanty tsara ny fiovaovan'ny toetr'andro ireo tranon-tantely nentim-paharazana.

Les ruches modernes protègent mieux les colonies d’abeilles et améliorent la production. Les apiculteurs doivent se conformer aux cycles climatiques plutôt qu’aux saisons habituelles, afin d’éviter des pertes inutiles.

Manome fiarovana tsara kokoa ho an'ny andian-tantely ary manatsara ny famokarana ny toho-tantely maoderina. Tsy maintsy manaraka ny tsingerin'ny toetrandro fa tsy amin'ny fizaran-taona mahazatra ny mpiompy tantely mba hisorohana ny fatiantoka tsy ilaina.

Araka izany, manolotra hevitra izy ny amin'ny tokony hampitsaharana ny fandripahana ala, hamerana ny fambolena amin'ny alalan'ny fandoroana ala, hamerenana amin'ny laoniny ny faritra mando, ary hiarovana ireo karazana hazo eo an-toerana.

Vakio ihany koa ao amin'ny IciCongo: Quand le miel donne du bourdon à l’Est de la RDC

Na izany aza, mihamaro hatrany ny fanapahana ireo ala kininina, izay tena betsaka ao amin'io faritra io, mba hanomezana fahafaham-po ny filàna hazo fandrehitra, hazo fanorenana ary fitaovana fananganana trano.

Manazava ny fifandraisan'ireo toe-javatra ireo i Gloire Mulondi, manampahaizana momba ny fandrindrana ny fampiasana ny tany sady mpampianatra ao amin'ny Departemantan'ny Fambolena sy ny Fiompiana ao amin'ny Oniversite Katolikan'i Graben any Butembo (Kivu Avaratra).

Cette coupe massive prive également les abeilles d’une ressource essentielle : le nectar.

Manala ny loharanon-karena tena ilain'ny tantely ihany koa, ny ranom-boninkazo, io fandripahana hazo faobe io.

Ankoatra ny fiantraikan'ny fiovan'ny toetr'andro, dia niteraka tsy fandriampahalemana bebe kokoa tany amin'ireo faritra mamokatra tantely sy nitarika fifindran'ny mponina faobe ny fifandonana mitam-piadiana tao Kivu Avaratra. Araka ny filazan'ny mpamokatra iray, antony lehibe mahatonga izany toe-javatra izany io. Manakana ireo mpamokatra, izay matahotra ny amin'ny fiarovana azy, tsy hiditra malalaka any amin'ny toeram-pamokarana ny fifandonana mitohy.

Vakio ny fitantaranay manokana: RDC, pauvre malgré sa richesse