Fantaro i Lucy Chinyeaka Iwuala, mpikatroka fiteny indizeny Igbo

 

Sary nomen'i Lucy Chinyeaka Iwuala ary nahazoana alalana.

Ao anatin'ny andian-dahatsoratra mitohy manasongadina ny asan'ireo mpikatroka mampiroborobo ny fiteny Afrikana amin'ny habaka nomerika, tianay hasongadina i Lucy Chinyeaka Iwuala (@LucyIwuala) avy any Nizeria.

Miteny Igbo i Lucy, fiteny ampiasain'ny mpiteny miisa 30 tapitrisa eo ho eo ho fiteniny voalohany na faharoa any Nizeria sy any amin'ny faritra hafa any Afrika Andrefana. Nifantoka tamin'ny fizarana fahalalana tamin'ny alalan'ny tetikasa Wikimedia ny ankamaroan'ny asany, amin'ny maha-mpikambana azy ao amin'ny Vondrona Mpisera Igbo Wikimedian.

Rising Voices (RV): Mba lazao anay ny momba anao azafady.

Lucy Chinyeaka Iwuala (LCI): My name is Lucy Chinyeaka Iwuala. I am a Digital Language Activist/Translator/Editor/ Volunteer, with a Language Studies Degree (in view).

As a language activist, I love contributing my quota (no matter how small) to the digitalizing of various indigenous languages. In this bid, I participated as a Volunteer in a Translate-a-thon and Edit-a-thon of health articles into local languages for the Hackathon Audiopedia Project organized by RAIDAID NIGERIA.

I've also been involved both as a participant and facilitator in translate-a-thon and Edit-a-thon activities for Igbo Wikimedians User Group, an aspect of Wikimedia Foundation.

I've participated as a Volunteer in an Edit-a-thon event held on 9th February, 2022 at the University of Nigeria, Nsukka and facilitated the Launch of Igbo Wiki Fan Club, Alvan held on 5th March, 2022.

Lucy Chinyeaka Iwuala (LCI): Lucy Chinyeaka Iwuala no anarako. Mpikatroka fiteny nomerika aho / mpandika teny / tonian-dahatsoratra / mpilatsaka an-tsitrapo, manana mari-pahaizana momba ny fiteny (fikasana).

Amin'ny maha-mpikatroka fiteny ahy, tiako ny mandray anjara amin'ny anjarako (na kely toy inona aza) amin'ny famadihana ho nomerika ireo fiteny indizeny isankarazany. Tamin'ity tolotra ity, nandray anjara ho mpilatsaka an-tsitrapo aho tamin'ny lahatsoratra momba ny fahasalamana Translate-a-thon and Edit-a-thon amin'ny fiteny eo an-toerana tao anatin’ny Tetikasa Hackathon Audiopedia nokarakarain'ny RAIDAID NIGERIA.

Anisan’ny mpandray anjara sady mpanentana tamin'ny hetsika Translate-a-thon sy Edit-a-thon ihany koa aho ho an’ny Vondrona Mpisera Igbo Wikimedians, endriny iray amin'ny Orina Mpanasoa Wikimedia

Nandray anjara ho mpilatsaka an-tsitrapo aho tamin'ny hetsika Edit-a-thon natao tamin'ny 9 Febroary 2022 tao amin'ny Oniversiten'i Nizeria, Nsukka ary nanentana ny fanokafana ny Igbo Wiki Fan Club, Alvan natao tamin'ny 5 martsa 2022.

RV: Manao ahoana ny toetry ny fiteninao amin'izao fotoana izao na anjotra na ivelanjotra?

LCI: I wouldn't say that the Igbo language is at its peak or extinction, instead, I would say it's at it stage of regeneracy, thanks to the quest for the digitalizing of various indigenous languages. With this recent development by language activists, I believe there's still hope for my language, both online and offline.

LCI: Tsy hilaza aho hoe eo amin'ny faratampony na lany tamingana ny teny Igbo, fa holazaiko kosa fa eo amin'ny dingan'ny fahaterahana indray izy io, noho ny fikatsahana ny fanaovana ho nomerika ireo fiteny indizeny isankarazany. Amin'ity fivoarana vao haingana nataon'ireo mpikatroka teny ity, mino aho fa mbola misy fanantenana ho an'ny fiteniko, na anjotra izany na ivelan-jotra.

Inona no antony manosika anao hahita ny fiteninao amin'ny sehatra nomerika?

LCI: With the rate I see so many indigenous languages making waves in various sectors of the economy (both in the entertainment and health sectors), I begin to have a rethink and ask myself, why won't my language have such opportunity? You watch Chinese, Korean, Indian Movies, you see them promoting their languages by using their languages as the language of the movie without subtitles. Over the years, I see friends struggling to speak the Korean language, why? Because they watched them speak such in movies. There are so many instances that spurs me everyday.

LCI: Raha ny tahan'ireo fiteny indizeny maro hitako manonja amin'ny sehatra ara-toekarena isankarazany (na eo amin'ny sehatry ny fialamboly na ny fahasalamana), dia manomboka mieritreritra indray aho ary manontany tena hoe, nahoana no tsy hanana soa fanararaotra toy izany ny fiteniko? Rehefa mijery Sarimihetsika Shinoa, Koreana, Indiana isika dia mahita azy ireo mampiroborobo ny fiteniny amin'ny fampiasana ny fiteniny ao anatin’ilay sarimihetsika tsy misy dikantsoratra. Nandritra ny taona maro, mahita namana sahirana miteny Koreana aho, nahoana? Satria nijery azy ireo miteny toy izany tamin'ny sarimihetsika izy ireo. Maro ny ohatra mandrisika ahy isan'andro.

RV: Soritsorito ny sasany amin'ireo fanamby manakana ny fiteninao tsy ho azo ampiasaina anjotra manontolo.

LCI: This sense of inferiority complex of one language to another. The perception of English language is a superstrate while my indigenous language is a substrate. But come to think of it, who brought in this one sided stereotype? And this has made some parents to enforce their children to imbibe the former to the latter, believing that it's the gateway to being intelligent and smart for their kids and this now breed youths that are ignorant of their indigenous languages. Some that can speak their indigenous languages pretend not to know in order not to be seen as being dull or not updated.

LCI: Ity fahatsapana fahambaniantena amin’ny fiteny iray mihoatra amin'ny fiteny hafa ity. Mitirintirina ambony no fahitana ny teny anglisy raha miafina ambany kosa ny fiteniko indizeny. Raha dinihina anefa, iza no nampiditra an'io fitsarana an-tendrony mitongilana io? Ary izany no nahatonga ny ray aman-dreny sasany hanery ny zanany ho vonton'ny voalohany manoloana ny farany, amin'ny fiheverana fa izany no vavahadin'ny faharanitan-tsaina sy ho kinga ho an'ny zanany ary izany ankehitriny no mahatonga ireo tanora tsy miraharaha ny fiteniny indizeny. Mody tsy mahalala ireo sasany mahay miteny ny fiteniny indizeny mba tsy heverina ho donto na tsy maharaka toetr’andro.

RV: Inona no dingana mivaingana araka ny hevitrao azo atao mba handrisihana ny tanora hanomboka hianatra ny fiteniny na hampiasa ny fiteniny hatrany?

LCI: Ensure that teaching and learning of various indigenous languages are made compulsory; starting from the primary school level to the University level. Organizing indigenous languages competitions, workshop, sensitization with prizes attached to them for the youths. Also, inter-indigenous languages contest/activities with invited judges with hands-on training and knowledge of these languages.

LCI: Manao izay hahazoana antoka fa tsy maintsy atao ny fampianarana sy ny fianarana ny fiteny indizeny isankarazany; manomboka any amin’ny sekoly fanabeazana fototra ka hatrany amin’ny oniversite. Mikarakara fifaninanana teny indizeny, atrikasa, fanentanana misy loka ho an'ny tanora. Ary koa, fifaninanana/hetsika amin’ny samy fiteny indizeny anasana ireo mpitsara efa nahazo fanofanana sy fahalalana momba ireo fiteny ireo.

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.