Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Mila fanohanana avy amin'ny namana sy ny mpamaky toa anao ny fikambananay hitoerany ho mahaleotena, maimaim-poana, ary hahazaka miasa maharitra!

Manomeza anio

Mandra-pahoviana i Aostralia no hiaro ny ala voajanahary sy ireo fiainana haolo/lava volo tsy manam-paharoa ao aminy?

Forest distribution in Australia, 2018

Fitsinjarana ny ala ao Aostralia, 2018 – Sary avy amin'ny fahatsaram-pon'ny Commonwealth of Australia (Departemantan'ny Fambolena​), (CC BY 4.0)

Na dia maro aza ireo fanentanam-bahoaka sy ny programan'ny governemanta, dia samy miatrika karazam-pandrahonana ny ala sy ny ela nijoroana (teratany) ao Aostralia, hatrany amin'ny trôpika farany avaratra ka hatrany amin'ny toerana mangatsiaka any atsimo. Mamaly ny Aostraliana amin'ny alalan'ny fanangonan-tsonia anjotra, fanomezana hividianana tany sy hetsika mivantana.

Ao Tasmania, nomanina ny hetsika hanatontosana ny Andro Manerantany ho an'ny Tontolo Iainana amin'ny 5 Jona 2021 ho anisan'ny fanentanana mandeha amin'izao fotoana hiarovana ny ala malaza erantany ao takayna/Tarkine. Misy ny antso hanaovana azy ho Faritra Vakoka Manerantany (WHA), mitovy amin'ny WHAs Tany Dia Tasmaniana.

Ny tena marina, ninia hiaika fisamborana ny mpitrandraka sasany namato-tena (amin'ny rojo) amin'ireo fitaovam-pitrandrahana sy ireo tetipanorona hafa hanakanana asa sy hanasongadinana ny olana:

Tsy hiraviravy tanana izahay amin'ny fiarovana ireo ala ireo. Tsy hikoa manoloana ny tetika fampitahoran'ny polisy; ary ny hetsika androany dia fijoroana iray amin'ny maro ho avy mandra-pialan'ny bulldozers amin'i takayna/Tarkine

Ity ry Susie & Gordon, mpiasan'ny fizahantany mahomby izay nibahana ny bulldozers an'ny orinasam-panjakana shinoa MMG tsy hiroso any amin'ny ala voajanahary sy fonenan'ny karaza(m-biby sy zavamaniry) arovana
Nosamborina tao tarkine takayna ry zareo tamin'ity herinandro ity 😡

Fanta-daza ao amin'ny hetsika ara-tontolo iainana aostraliana i Bob Brown. Brown no nitarika ny Tasmanian Wilderness Society talohan'ny naha-parlemanteram-panjakana azy tamin'ny taona 1983. Taty aoriana izy nanompo amin'ny maha-senateran'ny maitso ho an'i Tasmania azy tao amin'ny parlmenanta federaly nandritra ny 14 taona mandra-pahatonga ny taona 2012 ary mpitarika an-dry zareo nandritra fito taona latsaka.

Ny Wilderness Society dia nanana fiandohany amin'ny fiarovana ny alan'i Tasmania, nanomboka tamin'ny fanentanana mahomby nanoherana ny tohodrano Franklin efapolo taona lasa izay. Efa lasa fikambanana nasionaly izy amin'izao, miasa amin'ireo lohahevitra miompana amin'ny tontolo iainana. Mbola ny ala no ifantohana voalohany amin'izany.

Olana mandeha amin'izao fotoana izao ny fahapahan-kazo araka ny asongadin'ny horonantsary fanentanan'ny Orina Mpanasoa Bob Brown hanaovany ny Fanambaràna momba ny Ala Zanatany Aostraliana:

Didim-pitsarana roa vao haingana, izay mampihemotra ny ezaka fikajiana, no manoritra ny lanjan'ny fanohizana ny tolona.

Ao Victoria, Resy tao amin'ny Fitsarana Federalin'i Aostralia ny Sakaizan'ny Possum ao Leadbeater tamin'ny fiezahana hanatsahatra ny fitrandrahana ny alam-panjakana hiarovana ny Possum sy ilay biby mandady mpisidina.

Na izany aza, mbola tsy tapitra ny fanentanana, araka ny asehon'i Toshi amin'ity sioka ity:

Idirandoza ny oposioma [leadbeater possum] satria mitrandraka ny iray amin'ny ala antitra sisa tavela ao Victoria ry zareo [olona]: alan'i Toolangi.  Efa ho ringana ry zareo, nanomboka niverina ary dia ahiana indray.
Tsidiho ny alan'i Toolangi, hazo mamony lava tsanganana indrindra eto ambonin'ny tany!

Amin'ny raharaham-pitsarana iray hafa, tsy nahomby ny Orina Mpanasoa Bob Brown tamin'ny fiarovana ny ala onenan'ny [sarivazo lehibe], boloky zanatany iray hafa miatrika faharinganana.

Ifandinihana mihitsy ny momba ny [sarivazo lehibe] ao amin'ny Tanibe:

Miantso ny hanaovana politikan'ny fitrandrahan'ala vaovao ny mpikajy, manahy indrindra amin'ny hahazo ny [sarivazo lehibe] efa tandindonin-doza loatra. – ABC News

Hita fa mifangarika amin'ny fihevi-bahoaka ankapobeny ireny didim-pitsaràna sy ny lalàna amin'izao fotoana izao ireny araka ny asongadin'ny mpampianatra ambony telo taorian'ny fanapahan-kevitra:

Even before the mega-fires of 2019-20, opinions polls showed that most Australians didn't support native forest logging. After the fires, their worries increased, with a majority expressing concerns that Australia’s unique environment might never be the same.

Na dia talohan'ilay hain-tanety sy ala goavana tamin'ny 2019-20 ireny aza dia nasehon'ny fitsapan-kevitra fa tsy manohana ny fitrandrahana ny ala zanatany ny ankamaroan'ny Aostraliana. Vao maika nitombo ny fanahiany taorian'ny fahamaizana, fa naneho ny ahiahiny ny maro an'isa fa tsy hitovy amin'ny teo aloha intsony ny tontolo iainana isafatsiroa an'i Aostralia.

Tsy ny fitrandrahana sy ny fanapahana ala ihany no lohahevitra mampiady hevitra atrehin'ny alan'i Tasmania. Misy ihany koa ny ahiahy manoloana ny fanomezana ho an'olon-tsotra ireo valam-pirenena ao amin'io Fanjakana io, izay natao hampiroboroboana ny fizahantany. Nisioka i Cathy Thomson, mponina iray ao an-toerana:

Amboary ny lalan'ny paradisa ary anangano anjara fiantsonan'ny fiara – fanomezana ho an'ny tsy miankina ny haolo/lava volo: Ny tetikasa Tasmaniana izay mety ho lasa andrana atao amin'ny valan-javaboary iray.

Na izany aza, misy ihany ny vaovao tsara eny amin'ireny ala ireny. Any amin'ny farany avaratra an'i Queensland, manampy amin'ny fikajiana ny Valam-Pirenena Daintree amin'ny alalan'ny fividianana tany an'olon-tsy miankina manasaraka azy ho toko roa ny ezaka fanangonam-bola. Manazava ny antony hanaovana izany ny Aostraliana tsy mitady tombombarotra Rainforest Rescue, izay ao anatin'izany ezaka izany:

With the road to Cape Tribulation now bituminised, settlement of privately owned allotments within the Daintree is escalating, resulting in the on-going loss of habitat and forest connectivity. Between five to ten allotments are developed for rural residential housing every year.

Koa satria moa efa natao tara ny lalana mankany Cape Tribulation, dia mihamitombo ireo fanorenana mipetraka amin'ny tany efa lasan'olontsotra ao anatin'i Daintree, ka mihavery ny fonena[mbiby] sy ny fifampitohizan'ny ala. Eo amin'ny dimy ka hatramin'ny folo isa-taona eo ny fitsinjaran-tany ho an'ny mponina ambanivohitra.

Manasongadina izany asam-panarenana izany ity horonantsary fampiroboroboana-fampahafantarana ity:

Cape Tribulation dia tsy vitan'ny hoe lalana mankany amin'ny Great Barrier Reef fa faritra amoron-dranomasina iray mahatalanjona izay ihaonan'ny ala voajanahary amin'ny ranomasina, araka ny asehon'ity sary ity:

Cape Tribulation Beach, Daintree National Park, Australia

Torapasik'i Cape Tribulation, Valam-pirenena Daintree, Aostralia, 2019 – nindramina tamin'ny mpisera Flickr Terry Feuerborn (CC BY-NC 2.0)

Mitady fanomezana avy amin'ny daholobe ihany koa ny Rainforest 4 Foundation hividianana tany an'olon-tsotra roa ao amin'ny faritra.

Ao Daintree ihany koa no fonenan'ny cassowary tatsimo, vorona tandindonin-doza sady sarotra hita:

Nividy tany 17ha akaikin'i Tully hovolena zavamaniry indray sy ho lalantsaran'ny fiainana haolo ho an'ireo Cassowary Tatsimo ny vondrona mpikajy ny Cassowary Queensland Trust for Nature sy C4.  Hanampy azy ireo mba tsy hodonin'ny fiara izany. Tantara avy amin'i @Phil_Staley nampiana sary

Ireo ala hafa mety ahitana azy dia vokatry ny hain-tanety tao Aostralia. WWF-Australia (World Wildlife Fund) sy ny Environmental Defenders Office (EDO) no miantso fiarovana ara-pitsarana (lalàna) ireo faritra enina tsy may ny ala tao aminy:

MILA NY FANAMPIANAO MAIKA DIA MAIKA IZAHAY.
🌳Amin'izao fotoana izao indrindra, ireo ala sisa tsy may AHIANA ho azeran'ny bulldozer.
💪Manaova ho mpiaro ireo enina sisa tsy may IZAO:

Manazava ny fanangonan-tsonia an-jotra an-dry zareo:

These areas are life rafts for many threatened Australian wildlife species, yet are vulnerable to deforestation and native forest logging.

We’ve already lost so much during the catastrophic bushfires of 2019-20. Defending the remaining pockets of unburnt forest has never been more important. Without your help, we risk losing our remaining forests and most vulnerable wildlife.

Ireny toerana ireny no zahatra famonjena aina ho an'ireo karazam-biby dia sy zavamaniry dia aostraliana, eny efa marefo amin'ny faharipahan'ny ala sy ny fanapahana (fitrandrahana) ala zanatany.

Efa be ny very tamintsika tamin'irehy doro tanety nampivarahontsana nandritra ny taona 2019-20 ireny. Tsy mbola zava-dehibe toy izao mihitsy ny fiarovana ireo ala naningatsingana tsy may. Raha tsy misy ny fanampianao dia mety ho very ny alantsika sisa sy ny bibidia marefo.

Eo amin'ny sehatra nasionaly, ny fikambanana tsy miankina amin'ny fanjakana (FTMF), manao fanentanana amin'ny lohahevitra maro ny Australian Conservation Foundation (ACF na Orina Mpanasoa amin'ny Fikajiana Aostraliana). 55 taona izay no nanorenana azy ary misolotena olona 700.000. Mety hahita ny sasany amin'izy ireo ianao ato amin'ity horonantsary ity:

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.