Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Ho an'ny Governemanta ao Venezoelà, “Fampihorohoroana” ny Fanaovana Hetsipanoherana

Sary fanaingoana, an'i andresAzp, azo raisina ao amin'ny Flickr: “Hetsipanohernaa ny harivan'ny 15 Febroary tao Altamira. Caracas, Venezoelà. Nampiasàna ny lisansa Creative Commons (CC BY-NC-ND 2.0)

Enina ireo mpanao fihetsiketsehana no namoy aina, ny governemantan'ny Filoha Maduro no voampanga tamin'ny fampiasàna fampijaliana amin'ireo mpanao hetsipanoherana mba hahazoana fiaikena heloka ho “nanao asa fampihorohoroana,” ary miely patrana ao amin'ny media sosialy ireo porofon'ny fanararaotam-pahefana nataon'ny polisy. Na eo aza ny famoretana, tsy nitsahatra ireo hetsipanoherana ao Venezoelà hatramin'ny faran'ny Martsa.

“Tsy ampy velively ny vola, tsy misy ny fanafody, ary feno manao heloka bevava ny arabe, dia izaho no tsy ho avelanao hanao hetsipanoherana ambonin'izany rehetra izany?,” hoy ny olona iray nanao fihetsiketsehana, izay nampijalian'ny polisy, tao anatin'ny fijoroana vavolombelona izay omena etsy ambany ny antsipirihany.

Firenena iraikambinifolo ao amin'ny faritra no nanameloka ny fahafatesan'ireo enina nanao fihetsiketsehana, no sady namoaka fanambaràna ampahibemaso miantso ny governemanta Venezoeliana hampiato ny herisetra ary hiantoka ny filaminan'ireo mpanao hetsipanoherana izay niomana ny hidina an'arabe indray ny 19 Aprily.

Manohy miantso ireo mpanao hetsipanoherana ho “mpampihorohoro” ireo media tantanan'ny fanjakàna, ary amporisihan'ny Filoha Maduro ireo mpomba azy “hihetsika” eny an'arabe ihany koa. Nampitandrina i Maduro hoe ny hetsipanoherana ny 19 Aprily dia hotsenain'ny Milisy Nasionaly Venezoeliana, fantatra ofisialy amin'ny hoe Nacional Bolivarian Militia.

Taorian'ilay resabe momba ny fisaraham-pahefana tamin'ny 30 Martsa no nanomboka ireo hetsipanoherana tao Venezoelà, fony nofoanan'ny Fitsaràna Faratampony tokoa ny Antenimieram-Pirenena, nandraisany an-tànana ny andraikitra sy namelàny ny filoha Nicolas Maduro handray ny fahefana sasantsasany an'ny mpanao lalàna. Tsy ela velona ilay fanapahankevitra — natsimbadiky ny fitsaràna ny tantara, andro vitsy taty aoriana, saingy notohizan'ireo mpanao hetsipanoherana ny fiketsiketsehana noho ny krizy sosialy sy toerakarena ary politika lalina nanozongozona ny firenena tato anatin'ny taona vitsivitsy farany.

Manaraka akaiky ilay raharaha fijoroana vavolombelona nataon-dry Sánchez mirahalahy avy ireo mpanao hetsipanoherana, sy ny an'ireo mpitolona avy amin'ny antoko mpanohitra Primero Justicia, izay nanaiky, noho ny fampijaliana natao azy, fa hoe ry zareo no tomponandraikitra tamin'ireo herisetra sy “hetsika fampihorohoroana” nandrisihan'ireo antoko politika avy amin'ny fanoherana nandritra ireo hetsipanoherana.

Avy amin'ny lahatsoratra iray natao ho an'ny daholobe tao amin'ny Facebook, manazava ilay raharahan-dry Sánchez mirahalahy avy ny mpanao gazety sady mpandray anjara ato amin'ny Global Voices, Luis Carlos Díaz ( Nadika ao amin'ny bilaogy Caracas Chronicles ny lahatsoratra manontolo):

[…] el Vicepresidente pidió para ellos y para otras decenas de detenidos “la pena máxima”. Al unísono, el coro de voces oficiales los acusó de “terroristas”. En sus medios de comunicación, pagados con nuestro dinero, llevan días hablando de ‘terrorismo’ para referirse a la gente que protesta. […] Así, dos estudiantes van a una de las peores cárceles del mundo, violando decenas de leyes y dejando una estela de abusos a su paso. Pero sobre todo, lo que me ha costado muchos párrafos explicarte, el militante de base del chavismo lo celebra así: “encerramos a dos terroristas y faltan muchos más”. Para hacerlo están dispuestos a apoyar la tortura, las desapariciones, las detenciones arbitrarias y los juicios amañados. Les da igual. Después de apoyar una dictadura para mantener el poder, ¿qué puede ser peor?

Nitaky ny hampiharana ny “sazy faratampony” ny Filoha lefitra, ho azy ireo sy ireo hafa voasambotra. Tamin'ny fampiraisana ny feony, nampangain'ireo feo mpomba ny governemanta ho mpampihorohoro izy ireo. Tany anatin'ny median-dry zareo, izay ny volantsika no andoavana azy, notondroin'izy ireo ho “mpampihorohoro” ireo mpanao hetsipanoherana […] Ity no fomba nandefasana mpianatra roa ho any amin'ny fonja faran'izay loza indrindra eto ambonin'ny tany, namela dindon'ny fanararaotana sy ny tsy fanajàna ny lalàna teny amin'izay nolalovan'izy ireo. Ny noezahako nohazavaina tanatin'ireo fehintsoratra maro dia toy izao no entin'ireo milisy mpomba ny Chavisma mankalaza azy io: “roa mpanao asa fampihorohoroana no nampidirinay am-ponja, ary mbola betsaka no ho fonjainay”. Mba hanatanterahana izany dia vonona izy ireo ny hanohana ny fampijaliana, ny fampanjavonana an-terisetra, ny fitànana tsy an-drariny ary ny fanaovana sarintsarim-pitsaràna. Tsy olana ho azy ireo izany. Taorian'ny nanohanany fitondrana jadona mba hijanonany eo amin'ny fahefana, inona no mety mbola ho ratsy kokoa?

Mandrakitra ireo fanararaotan'ny governemanta ety anaty media sosialy

Voarakitra any anatin'ireo media sosialy tsy miankina daholo ireo filazàna fampijaliana sy herisetra nataon'ny polisy.

Tamin'ny alàlan'ny vavahadin-tseraseran'ny media ProDavinci, nangonin'i Valentina Oropeza, mpanao gazety, ireo fijoroana vavolombelona manodidina ny tranganà herisetra iray nataon'ny pôlisy tamin'ny tovolahy iray izay nofandrihan'ny polisy sy nodarohany tsy nisy antra. Farany dia nentina tany amin'ny toeram-pitsaboana izy, ary tao ireo mpitsabo no nandefa ny antso hiely tamin'ny media sosialy hifandraisana tamin'ny ray aman-dreniny. Nolavin'ireo mpitsabo sy ireo mpanampy azy ny hamela ilay marary handeha hiaraka amin'ireo mpiambina, ary izay no tena nampiavaka azy :

En el piso empezaron a darme coñazo pero salvaje. Lo que hice fue taparme la cabeza. Me dieron por la espalda, las costillas, los brazos, las piernas. Me dieron con el rolo ese por todos lados. Hasta con la peinilla y con el casco también me dieron por la cara. Me daban puñetazos, patadas y me golpearon con la culata del lanzabombas, me halaron el pelo durísimo, y uno de ellos intentó meterme el dedo por el trasero. Eran como veinte guardias y también había dos PNB (Policía Nacional Bolivariana). A mis [amigos] no los vi más.

Nanomboka nidaroka ahy tsy nisy antra teo amin'ny tany ry zareo. Ny niaro ny lohako no hany zavatra nataoko. Nodakàn'izy ireo ny lamosiko, ny tratra, ny tànana ary ny tongotra. Novelesin-dry zareo tamin'ny kibay teny aminy daholo izay azony novelesina tamin'ny vatako. Nokapohany tamin'ny satroka aroloha hatreny amin'ny tarehiko ary tamin'ny kalazan'ny polisy mihitsy aza. Nasiany totohondry sy daka aho, ary nokapohin-dry zareo tamin'ny vodin'ny basy fandefasan-dry zareo baomba mandatsa-dranomaso. Nosintonina mafy ny voloko, ary ny iray tamin'izy ireo nanandrana nandetika ny rantsany tany anaty lava-bodiko. Polisy teo amin'ny 20 teo ry zareo, ary nisy 2 avy amin'ny 2 PNB (Bolivarian National Police). Tsy afaka nahita intsony ireo namako aho, na iray aza.

Tohizany:

Lo más [duro] no fueron los [golpes] sino el psicoterror. Mientras me pegaban me decían: ‘te vamos a matar, mamagüevo’, ‘te vamos a violar’, ‘vamos a acabar con tu familia, maldito’, ‘¿quién te manda a meterte en esto?’. Eso mismo pensé yo: ¿quién me manda a meterme en eso? Pero es que la vaina está muy jodida. El dinero no alcanza, no hay medicinas y la calle está llena de malandros. ¿Y encima no me vas a dejar protestar?

Mi mamá luego me contó que la doctora que me atendió se le plantó al guardia y le dijo que no me podían sacar porque yo era un paciente. Me dijo que las enfermeras, otros médicos, todo el mundo se metió para que no nos sacaran del hospital. Si no, quién sabe qué hubiese pasado . Después los guardias regresaron e hicieron que mi papá firmara un papel que decía que yo estaba bien y que la guardia no me había hecho nada. No tenemos copia de ese papel, no sabemos qué pueden hacer […] Dicen que nos querían imputar por terrorismo, que a todos los chamos que agarren en las marchas los van a condenar por terrorismo. Dicen que hay gente a la que le ponen régimen de presentación y a otra que le dan diez años de cárcel.

Tsy ny totohondroy no tena nampangirifiry mafy, fa ilay fampihorohoroana ara-tsaina. Isaky ny midaroka ahy ry zareo dia miteny hoe: “hovonoinay ialahy ry ilay vadin-dreniny ity”, “ho aholanay ialahy”, “hovonoinay ny fianakavian'ialahy, ilay zazasary ity”, “iza no niteny tamin'ialahy hijabajabaka amin'io? Tena henjana ny zavatra rehetra. Tsy ampy velively ny vola, tsy misy ny fanafody, ary feno manao heloka bevava ny arabe, dia izaho no tsy ho avelanao hanao hetsipanoherana ambonin'izany rehetra izany?

Avy eo nolazain'ny reniko ahy fa ilay mpitsabo nikarakara ahy no iray nifanandrina tamin'ilay polisy sy niteny tamin'ilehio fa tsy azon'izy ireo atao ny mitondra ahy satria marary aho. Nolazainy ahy fa ireo mpanampy ny mpitsabo, sy dokotera hafa, samy niditra an-tsehatra daholo nitazonana ahy tao an-trano. Iza no mahalala izay mety ho nitranga raha toa tsy izany no nisy. Taorian'izay, niverina ireo polisy ary nasainy nosoniavin'ny raiko ny taratasy milaza fa tsy misy tomika ny zavatra rehetra ary tsy nanao na inona na inona ry zareo. Tsy manana dika amin'izay taratasy izay izahay, tsy fantatray izay mety hataon'izy ireo […] Fa raha ny fahitàna azy, te-hanenjika anay ho nanao asa fampihorohoroana ry zareo. Lazain-dry zareo fa misy olona izay navotsotra noho ny teny nifanaovana ary ny hafa izay voaheloka higadra 10 taona.

Betsaka fitarainana natao tamin'ny làlan'ny Instagram sy Twitter, toy ny iray izay nataon'i Hugo Santaromita, nizara ny fijoroana vavolombelona avy aminà mpitsabo iray sy ireo sary avy amin'ny toeram-pitsaboana iray tsy miankina ao Caracas taorian'ny voalaza fa nandefasan'ny polisy entona mandatsa-dranomaso tao anatiny:

Ayer 13-04-2017 a eso de las 7pm iba a entrenar mi Tío en el Trigal Norte (VALENCIA) de 59 años llego el SEBIN y fue secuestrado sin mediar palabras, se lo llevaron a un sitio oculto en Naguagua donde fue amordazado, torturado, golpeado y hasta rapado, bajo amenazas de muerte, por vincularlo presuntamente a la “resistencia” con el fin de interrogarlo para conseguir información acerca de los cabecillas de las protestas contra el gobierno de Nicolás Maduro. Ahogándolo con cojines y almohadas, le raparon la cabeza, la barba, las cejas y lo amenazaron de muerte, lo interrogaron y lo soltaron por su condición, lo iban a matar sin darse cuenta. Cabe destacar que mi tío sufre de un déficit pulmonar producto de un robo. Lo que hacen esos cobardes es sembrarle miedo a la gente para que no salga. Necesitamos salir de este Gobierno opresor y dictator. Fuerza a mis amigos y familiares que están en Venezuela. Pronto se hará justicia! Fuerza, fuerza. ALERTA VALENCIA

A post shared by Maria Fernanda Sanchez (@mafesanchez06) on

Omaly, 13 Aprily nanodidina ny tamin'ny 7 ora hariva, ny dadatoako, 59 taona, dia nandeha fiarandalamby tao Trigal Norte any amin'ny manodidina an'i Valencia ary dia nalain'ny SEBIN an-keriny ( Bolivarian Intelligence Service) tsy nisy fitenanana na inona na inona. Nentin-dry zareo tany amin'ny toerana miafina tany Naguanagua (faritra iray hafa any amin'ny manodidina ny tanàna), toerana izay nitreronana, nampijaliana, nidarohana sy nanasolàna ny volony, nalaina am-bavany izy no sady niharan'ny fandrahonana ho faty noho ny filazàna azy ho mifandray amin'ny “mpikomy”. Tian-dry zareo halaina am-bavany izy hahazoana vaovao momba ireo mpitarika ny hetsipanoherana ny governemantan'i Nicolás Maduro. Nosemporin'izy ireo tamin'ny ondana. Nohetezan-dry zareo ny volony, ny volomasony ary ny volombavany no sady norahonany hovonoina ho faty izy. Taorian'ireo fakàna am-bavany, navotsotr'izy ireo izy noho ny toebatany [efa ratsy]. Raha lazaina anjoanjo dia toy ny efa nalàn-dry zareo ny ainy. Tsy maintsy lazaiko fa ny dadatoako dia manana aretina amin'ny taovam-pisefoana taorian'ny fanendahana [nanjo azy]. Ny hampivarahontsana ny vahoaka no tena ataon'ilay kisoan'olona ireo mba tsy hivoahany ny trano. Tsy ho ela isika dia hahazo ny rariny. Mahatanjaha. Mitandrema, Valencia!

Vakio koa ny fandrakofanay manokana: What Is Happening in Venezuela (Inona no mitranga ao Venezoelà)?

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.