Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Miaraka Mamorona Sary Mahatsikaiky Ao Amin'ny Fianakaviana Mba ho Fanohanana ny Teny Karuk (Ary Mampianatra Izany Amin'ny Zanaka Lahy)

Sary mahatsikaiky amin'ny teny Karuk noforonin'i Susan Gehr. Fandikàna: “Inona no olanao?”

Mandray anjara amin'ny Fanambin'ny sary mahatsikaiky amin'ny tenin-dreny i Susan Gehr ary mamorona sary mahatsikaiky amin'ny tenin'ny fianakaviany, ny karuk.

Monina any Blue Lake, tanàna kely ao amin'ny Comté de Wiyot, any Kalifornia i Susan.  Sady mpianatra no mpampianatra, mpiasan'ny tranomboky amin'ny fotoana sasany ao amin'ny Kolejy Redwoods izy, ary mikarakara tetikasa roa mifandray amin'ny fiteny sy kolontsaina, tohanan'ny National Science Foundation. Manana tanjona hanampy ny olona miasa ho an'ny fiteny any amin'ireo anjerimanontolon'ny foko iry voalohany mba hanamafy ny fahalalana amin'io taranja  io sy ny fahaizan'izy ireo manao fikarohana. Ny an'ilay faharoa kosa dia hamorona tahirinà loharano amin'ny teny karuk mba hahatonga ity teny ity ho mora ifampiresahana sy mora voizina.

Tao anatin'ny tafatafa niarahana tamin'ny Rising Voices, mampahafantatra ny teniny sy manazava ny fandraisany anjara amin'ny fanamby #memeML, izay namoahany ireo sariny mahatsikaiky tao amin'ny kaontiny Twitter @vurayav sy tao amin'ny Facebook izy.

Rising Voices (RV): Inona ny toeran'ny teninao, eo amin'ny fiainana andavanandro sy amin'ny aterineto ?

Susan Gehr (SG): My tribe, the Karuk Tribe, has over 3700 enrolled members and another 4200 enrolled descendants. Currently, I know of approximately six people who are first language speakers of Karuk. For California, where there are over one hundred different tribes, having six living fluent speakers of your language is considered very lucky.  Fortunately, there are also dozens of intermediate speakers, and still more Karuks who are learning.  Unfortunately, it’s a five hour drive between the most far-flung Karuk speech communities, so we really depend on the internet between face to face gatherings.

Our language has an online dictionary and text corpus. The website is a collaboration between the Karuk Tribe and the University of California, Berkeley. William Bright and I co-published the dictionary and Berkeley’s Department of Linguistics created the website and continues to add to the content. Karuk also gets used on social media and there are videos available on YouTube and on the Internet Archive.

Susan Gehr (SG) :  Ny foko misy ahy, ny Karuk, dia ahitana mpikambana voasoratra anarana maherin'ny 3 700 sy taranaka 4 200 voasoratra anarana. Hatreto, olona enina no fantatro fa karuk no tenin-dreniny. Ho an'i Kalifornia, izay ahitana foko samy hafa maherin'ny zato, ny fisian'ny olona enina velona mitenymisosa tsara ilay teny dia azo heverina ho toy ny vintana.   Soa ihany, fa misy ihany koa mpandahateny manana fahaizana antonony, ary mihoatra noho izany ireo Karuk izay mianatra ilay teny. Na izany aza, làlana alaina ora dimy miala ny tanàna no misy ny vondrom-piarahamonin'ireo mpandahateny tena lavitra, miankina tanteraka amin'ny aterineto izahay araka izany isak'izay mivory.

Manana rakibolana sy antontan-dahatsoratra ao amin'ny aterineto ny teninay. Vokatry ny fiarahana miasa tamin'ny foko Karuk sy ny anjerimanontolon'i Kalifornia any Berkley ilay tranonkala. Niarahanay sy William Bright namoaka ilay rakibolana, ary ny Departemantan'ny teny any Berkley no namorona ilay tranonkala sy mbola manohy manampy votoaty ao. Ampiasaina eny amin'ny haino aman-jery sosialy koa ny karuk ary misy rakitsary azo jerena ao amin'ny Youtube sy ny Internet Archive.

RV : Inona ny antony nanapahanao hevitra handray anjara amin'ilay Fanamby sary mahatsikaiky amin'ny tenin-dreny?

SG: Because memes make me laugh! Also, I have a son, Logan, who sometimes describes himself as a Meme Lord and who used to say “I like turtles” every five minutes when the “I like turtles” video first went viral.

I figured that the Meme Challenge would be a terrific way to engage him in some Karuk language use. I have asked him to suggest my next meme and he always has ideas. Then he’ll ask me how I would say that in Karuk. It’s nice when he asks for the language himself. It sticks with him better if I’m not just forcing it on him.

I have been reflecting on something I learned from Zalmai Zeke Zahir at the Breath of Life Workshop held by the Advocates for Indigenous California Language Survival.  He recommended to us to find a language domain and always use the language in that domain, whether it is the kitchen, community events, hunting, or basket making. Well, I find myself on Facebook more often than I’d like, so I decided that Facebook would be my Karuk language domain. I started with this series of toy turtle photographs, posing the turtles, then describing what they’re thinking or doing in Karuk. The Meme Challenge is taking all my time at the moment, though I have done a few “I like turtles” memes.

SG :  Satria mampihomehy ahy ny sary mahatsikaiky! Izaho koa manana zanaka lahy, Logan, izay mamaritra ny tenany matetika ho toy ny Tompon'ny Sary mahatsikaiky ary niteny hoe “Tiako ny sokatra” isaky ny dimy minitra fony ilay rakitsary “I like turtles” lasa nalaza.

Nilaza tamin'ny tenako aho hoe mety ho fomba iray tena tsara hanaovana izay hampiasàny ny karuk izany. Nangataka taminy aho mba hanoro hevitra ahy amin'ny sary mahatsikaikiko manaraka ary manana hevitra foana izy. Avy eo izy manontany ahy ny fomba hitenenako izany amin'ny fiteny karuk. Tsara rehefa mametraka ny fanontaniana izy. Ho tadidiny kokoa raha tsy tereko izy.

Tsaroako ny zavatra iray nianarako tamin'i Zalmai Zeke Zahir nandritra ny atrikasa Breath of Life (Fofonaina), nokarakarain'ny Mpikatroka ho an'ny fitohizan'ny fahaveloman'ny fitenin'ny teratany any Kalifornia. Nangataka taminay izy mba hitady sehatra ho an'ny teny ary hampiasa ny teny amin'io sehatra io foana, na amin'ny resaka nahandro, na hetsiky ny fiarahamonina, ny haza na fanenomana harona. Araka izany, noho izaho mandany fotoana bebe kokoa tao amin'ny Facebook noho ny tokony ho izy, dia nanapaka hevitra aho fa ny Facebook no ho sehatra hampiasako ny teny karuk. Natomboko tamin'ny andianà sarinà kilalao manana endrika sokatra, amin'ny fakàna sary azy ireo, avy eo amin'ny fandikàna amin'ny teny karuk izay eritreretiny na ataony. Ny fanambin'ny sary mahatsikaiky no mandany ny fotoanako rehetra amin'izao, na dia nahavita nanao  sary mahatsikaiky vitsivitsy amin'ny sokatra aza aho.

RV : Amin'iza no tianao hanaovana fanamby hamorona sary mahatsikaiky amin'ny teny karuk ?

SG: I would like to encourage my fellow Karuk language speakers and learners to create Karuk memes. And I would like to encourage all the California Natives who have participated in AICLS’ Breath of Life Workshops or Master Apprentice Programs to create memes in their languages.

SG : Te-handrisika ireo namako mpandahateny sy mpianatra ny teny karuk aho mba hamorona sary mahatsikaiky amin'ny teny karuk. Ary te-handrisika ireo Amerikana-Indiana any Kalifornia izay nandray anjara tamin'ilay atrikasa Breath of Life an'ny AICLS  na tamin'ny Fandaharanasa mpampianatra-mpianatra asa mba hamorona sary mahatsikaiky amin'ny fitenin'izy ireo.

Fantaro bebe kokoa ireo sary mahatsikaiky mandray anjara amin'ilay Fanamby amin'ny fiteny samihafa eto amin'izao tontolo izao, amin'ny alalan'ny fikarohana ny tenifototra #MemeML ao amin'ny Instagram, Twitter, na ny Facebook. Manana ny vondrony ao amin'ny Facebook koa ilay Fanamby ary mandray ny fandraisana anjara avy amin'izao tontolo izao.

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.