Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Miverina Indray Ny Resaka Tokony Ho Onitra Aloan'i Frantsa An'i Haiti Taorian'ny Fandravaravana Nataon'ny Rivodoza Matthew

Service members from Joint Task Force Matthew and representatives from the United States Agency of International Development delivered relief supplies to areas affected by Hurricane Matthew to Jeremie, Haiti. Photo via the official U.S. Navy Page, from United States of America Capt. Tyler Hopkins/U.S. Navy [Public domain], via Wikimedia Commons

Mpiasan'ny Joint Task Force Matthew sy solontenan'ny USAID manome fanampiana any amin'ny faritra tratran'ny Rivodoza Matthew ao Jeremie, Haiti. Sary avy amin'ny pejy ofisialin'ny U.S. Navy, avy amin'ny kapiteny Tyler Hopkins/U.S. Navy [valam-bahoaka], via Wikimedia Commons

Herinandro taorian'ny nandravaravan'ny rivodoza Matthew an'i Haiti, maro ireo tao amin'ny media sosialy no nanolo-kevitra indray fa fotoana izao handoavan'i Frantsa amin'ny firenena ny trosany.

Nahatratra ity firenena iray ao Karaiba ity ilay rivodoza sokajy faha-4 tamin'ny 4 Oktobra 2016, izay niteraka ny voina lehibe indrindra tao Haiti hatramin'ny nisian'ny fihovitrovitry ny tany tamin'ny taona 2010. Nanamafy ny fiadidiana ny fiarovana sivily ao Haiti fa 473 no namoy ny ainy, 339 no naratra ary 75 ny olona nanjavona, raha maro ireo fampitam-baovao iraisampirenena no nametraka ny isan'ny maty ho mihoatra ny 1000. Manodidina ny 1,4 tapitrisa ny isan'ny olona mila fanampiana ary misy ireo bilaogera sasantsasany nizara rohy ho an'ireo “fikambanana tena miasa mangina ao Haiti nefa tsy mameno ny paosin'ireo fikambanam-panampiana iraisampirenena na manatavy ireo sangany ao Port au Prince”.

Vao hita ny fisian'ny voina, dia nanao antso maika ny Biraon'ny Firenena Mikambana Fandrindrana ny Raharaha Mahaolona hanangona vola 119,8 tapitrisa dolara hatao fanampiana vonjimaika.

Saingy nitarika ho amin'ny fitakian'ny maro sao tokony hanao fanampiana ara-bola ho onitry ny vanim-potoana fanjanahantany tao Haiti amin'izay i Frantsa.

Araka izay nanoratan'ilay mpisera Facebook Mandy Dalton azy tahaka izao:

The Hurricane and the Earthquake were not the worst disasters to happen to Haiti. The worst disaster was manmade. Haiti is still dealing with the aftermath of a debt that it should have never had to pay.

Tsy ny rivodoza na ny fihovitrovitry ny tany no voina ratsy indrindra nianjady tamin'i Haïti. Asa-tanan'olombelona ny voina ratsy indrindra. Mbola mitolona mafy amin'ny vokatry ny trosa tsy tokony ho naloany mihitsy i Haiti mandraka androany.

Nanampy i Leondra Saintil:

Hurricane hitting Haiti is heartbreaking. You know what would help? France paying the 21 billion $ it owes in reparations. Hmmmmm.

Mahavaky fo ny nataon'ny rivodoza tamin'i Haïti. Fantatrareo ve izay hanavotra? Ny fandoavan'i Frantsa ny 21 miliara dolara ho fanonerana. Hmm.

Raha fantatra ho firenena mahantra indrindra amin'ny ilabolantany andrefana i Haiti, dia izy no fananan'ny Ampira Frantsay nahazoany tombontsoa indrindra tamin'izany fotoana. Saint Domingue, anarany tamin'izany fotoana izany, no nanaovana varotra robaroba tamin'ny kafe, landihazo ary siramamy, ankoatra ireo vokatra fanondrana hafa.

Nanambara ny fahaleovantenany i Haiti tamin'ny taona 1804, rehefa nahomby tamin'ny fanaovana fikomiana miady amin'ny fanandevozana sy ny fanjanahantany, sady firenena voalohany tamin'ny vanim-potoana maoderina nandrava tamin'ny fomba ofisialy ny fanandevozana. Saingy nivody lafo tamin'izany fahafahany izany — 150 tapitrisa farantsa-volamena, izay nahena ho 90 tapitrisa farantsa-volemana — ho fanonerana ireo voanjo sy tompon'andevo very tany fambolena.

Vola tena goavana dia goavana izany ary tena nampandohalika ny firenena. Ny zanamisy, tamin'ny taona 1947 i Haiti vao nahavita nandoa azy tanteraka. Tamin'ny 2003, ny filoha Haisiana teo aloha Jean-Bertrand Aristide no nanombana ny “trosan'ny fahaleovantena”, araka ny nahafantarana azy, dia mitentina tokotokony ho 21 miliara dolara amerikana, miaraka amin'ny zanabola raha amin'izao vanim-potoana izao. Ny hafa moa nametraka ny tarehimarika ho manakaiky ny 17 miliara dolara amerikana. Ny zavamisy, taorian'ny fandravaravan'ny rivodoza tamin'ny 2010, dia artista sy mpampianatra oniversite 100 no nanao fanangonan-tsonia miezaka ny manery an'i Frantsa hamerina io vola io “ho sandan'ny fanonerana ny 200 taonan'ny tsy rariny.” Fitakiana notsipahan'i Frantsa tamin'izany fotoana izany.

Avy eo tamin'ny volana mey 2015, niverina indray ny raharaha rehefa niteny tamin'ny mpanatrika tao amin'ny nosy frantsay ao Guadeloupe ny filoha Frantsay Francois Hollande hoe, “Rehefa mankany Haiti aho, dia hiresaka ny trosantsika.” Nikiribiby taty aoriana ny tandapany fa trosa ara-maoraly no lazainy fa tsy trosa ara-bola. Tamin'ny fitsidihana nataony an'i Haiti taorian'izany i Hollande no niezaka nidify ny raharaha tamin'ny filazana tamin'ny firenena, “Tsy mangataka fanampiana ianareo fa mitady fampandrosoana.”

Izany fifanakalozana izany no niteraka fahamaroan-dahatsoratra miantso an'i Frantsa mba hanonitra amin'i Haïti izay tokony aloany.

Taorian'ny rivodoza tamin'ny herinandro, maro tamin'ireo mpiserasera no namoaka indray ireo lahatsoratra nivoaka tamin'izany fotoana izany, ary maneho hevitra fa fotoana kosa izao iresahana indray io raharaha io.

Nataon'i Sol DjVaselli Duverne mpisera Facebook tsotra dia tsotra ny resaka, nataony pikantsary ny tsanganana dia nasiany soratra hoe “ALOAVY”.

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.