Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Loza Mandindona Ny Amazona Ilay Volavolan-dalàna Vaovao Momba Ny Voly Fary Ao Brezila

Sambany nanokatra varavarana ho an'ny fambolena fary manodidina ny faritry ny alan'i Amazona sy ny faritra mando manodidina ary ny faritra rakotra bozaka avo i Brezila, ka nahatonga ny tebitebin'ireo mpiaro ny tontolo iainana.

Volavolan-dalàna Federaly laharana faha 626/2011 [pt], izay neken'ny Antenimiera Federaly Breziliana ny 15 May 2013, no nanome alalana ny voly fary eny amin'ny faritra antsoina hoe Amazônia Legal, izay araky ny tao-tsaritany dia ahitàna ny faritry ny alan'i Amazona, ny Cerrado faritra tropikaly rakotra bozaka avo, ary ny tany honahona ao Pantanal.

Velom-panahiana amin'ny mety ho voka-dratsy haterak'io fambolena fary io eny amin'ny faritry ny ala mbola misy hazo maniry ihany ireo manam-pahaizana manokana sy ireo mafana fo na dia eo aza ny fameran'ilay lalàna ny fambolena ho eo amin'ny faritr'ala efa voatapaka sy ny 20 isan-jaton'ny tany eny ambanivohitra [pt].

Boundaries of Amazonia Legal. Map by InfoAmazonia.org

Faritry ny Amazonia Legal. Sarintany avy amin'ny InfoAmazonia.org

Nanamafy ireo mpikambana ao amin'ny Fikambanana Tsy miankina WWF-Brasil [pt] fa tsy misy tombontsoa ho an'ny faritra izany, na ara-toekarena na ara-tontolo iainana. Vinavinain'ireo manam-pahaizana fa hanankorontana ny firindran'ny tontolo iainana sy ny zava-manan'aina io voly fary tokana io [pt] ary hisy fiantraikany ratsy amin'ny fiveloman'ireo mponina teo hatrizay sy mpitàna ny nentin-drazana, ary hampivelatra ny fambolena fary ho any amin'ny faritra hafa amin'ny alan'i Amazona .

Nanao fanadihadiana lalina i João Humberto Camelin, ilay mpahay tao-tsaritany avy ao amin'ny Oniversitem-panjakan'i Brezila ao Campinas tao anatin'ilay tafatafa niarahana taminy ao amin'ny vohikala Instituto Humanitas Unisinos [pt] :

(…) esta aprovação é um fato lamentável que demonstra o comprometimento com agentes econômicos, sustentado por um discurso totalmente equivocado. É possível alcançar o desenvolvimento de uma região por meio de um planejamento integrado que envolva, entre outros fatores, a instalação de usinas de açúcar e etanol. Porém, a ideia que se propaga erroneamente é que a mera presença de uma usina conduz ao desenvolvimento.

Amazonn, Urubu River. Photo by André Deak on Flickr (Creative Commons BY 2.0)

Amazona, reniranon'i Urubu. Sary nakarin'i André Deak tao amin'ny Flickr (Creative Commons BY 2.0)

Quando uma cultura regulamentada como a cana-de-açúcar recebe autorização formal e incentivos para ocupação, isso implica o uso exclusivo de grandes porções de terras no entorno das usinas, dentro de um raio aproximado de 40 a 50 quilômetros, o que leva à rápida e agressiva substituição das atividades existentes, deslocando-as para áreas inalteradas. Isso gera grandes pressões por desmatamentos clandestinos e de difícil fiscalização

(…) tena mampalahelo iny fanomezana alalana iny, mampiseho ny firaisana tsikombakomban'ireo mpiasan'ny toekarena, notohanana taminà lahateny izay tena diso tanteraka. Azo atao tsara ny mitondra fampandrosoana eo amin'ny faritra iray amin'ny alalan'ny tetikasa matotra toy ny fametrahana orinasa mpanodina siramamy sy “ethanol”. Na dia izany aza, tsy marina ilay fanelezana tsaho hoe ny fisianà orinasa iray monja dia ampy hitondra ho any amin'ny fampandrosoana .
Rehefa ny fambolena voara-maso toy ny fambolena fary no mahazo fanomezan-dàlana ara-dalàna sy fandrisihana amin'ny fakàna ny tany, dia mitarika fampiasàna velaran-tany midadasika manodidina ireo fambolena izany, manana savaivo eo amin'ny 40 na 50 kilometatra eo, izay mitarika mankamin'ny fiovàna malaky be sy mivatravatra amin'ireo lahasa efa misy, manisaka azy ireo ho any amin’ ireo faritra tsy mbola voakitika. Mahatonga tsindry mavesatra eo amin'ny fanapahana ny ala izany izay sady tsy ara-dalàna no sarotra tsirihana.

Neken'ny Antienimieran-doholona ilay volavolan-dalàna 626/2011 ho “manana endrika famonoan'olona”, izay midika fa ny Kaomisiona ny Tontolo iainana ihany no nifidy ilay lalàna. Tsy nisy ny fifidianana ampahibemaso tao amin'ny Antenimieran-doholona fa avy hatrany ilay lalàna dia nalefa tany amin'ny sampana mpanao lalàna sy ny Prezidansa .

Luiz Bento avy ao amin'ny Science blogs [pt] dia nanasongadina ny antony nanekena ilay lalàna tamin'ny fomba ‘teny midina’ toy izany :

Somente os senadores Rodrigo Rollemberg (PSB-DF) e Ana Rita (PT-ES) votaram contra. Você está espantado com isso? Eu não. Sabe quem é o presidente da comissão de Meio Ambiente do senado? O digníssimo senador Blairo Maggi, um dos líderes da bancada ruralista e um dos maiores produtores de soja do Brasil. E você achando que o nosso maior problema era o Feliciano…

Ny loholona Rodrigo Rollemberg (PSB-DF) sy Ana Rita (PT-ES) ihany no nitsipaka ilay izy. Gaga amin'izany ve ianao ? Izaho aloha tsia. Fantatrao moa hoe iza no filohan'ny Kaomisionan'ny Tontolo iainana ? ilay Senatera hajaina  Blairo Maggi, iray amin'ireo mpitarika ny mpampiofana ny faritra ambanivohitra ary iray amin'ireo lehibe indrindra mpamokatra soja ao Brezila. Ary dia mihevitra ve ianao fa i Feliciano no tena olantsika lehibe indrindra…. [ilay mpitarika mpanohitra ny fiarahan'ny lahy samy lahy ary ny vavy samy vavy voafidy ho filohan'ny Mpiaro ny Zon'olombelona ao Brezila ]
Sugarcane. Photo by Elza Fiuza, Agência Brasil, shared on Portal Ecodebate

Voly fary fanao siramamy. Sary nalain'i Elza Fiuza, Agência Brasil, nozaraina tao amin'ny Portal Ecodebate (CC BY-NC-SA 3.0)

Ary dia maro ireo velon-tebiteby hoe tsy hijanona aminà fambolena fary ihany io. Ilay mpahay siansa miompana amin'ny ala, Paulo Barreto avy ao amin'ny  Instituto do Homem e do Meio Ambiente da Amazônia (Sampam-pianarana momba ny Olona sy ny Tontolo Iainana ao Amazona, IMAZON), dia matoky[pt] fa mety misy tsindry ara-toekarena ho amin'ny famokarana  “ethanol” anaty fotoana maharitra ihany ao :

 O problema é se o etanol se tornar uma comodity global. Aí seria negativo pois criaria demanda para desmatar mais, mesmo que indiretamente.

Tena olana dia raha lasa entam-barotra iraisam-pirenena ny “ethanol”. Lasa misy voka-dratsiny maro satria hisy tolotra maro izay hanapahana ala bebe kokoa amin'izay fotoana izay, eny fa na dia an-kolaka aza.

Deforestation in the Amazon. Photo by Bruno Taitson of WWF-Brasil

Fandoroana ala any amin'ny faritra Amazona. Sary nalain'i Bruno Taitson avy ao amin'ny WWF-Brasil

Araky ny antotan'isa [pt] azo avy amin'ny Reuters, ny volana May 2013, nanondrana “ethanol” 139.8 tapitrisa litatra i Brezila, fiakarana 36.6 isan-jato raha oharina tamin'ny 102.3 tapitrisa litatra naondrana ny volana Aprily tamin'io taona io ihany. Ny fidiran'ny vola avy amin'ny fivarotana io solika io dia niakatra ho 93.9 tapitrisa dolara Amerikana ny volana May, nahitàna fiakarany 30.6 isan-jato raha oharina ny tamin'ny volana Aprily izay 71.9 tapitrisa dolara Amerikana. Na dia izany aza, nahitàna fidinana ihany teo amin'ny habetsahany sy ny lanjan'ny vola raha oharina tamin'ny vanim-potoana toa izao tamin'ny taon-dasa.

Tao amin'ny Twitter, nanakiana ny fanapahan-kevitry ny Antienimieran-doholona ihany koa ireo manam-pahaizana manokana momba ny tontolo iainana. Ilay mpahay taon-tsaritany Gustavo (@Guveronesi) dia nandefa bitsika toa izao :

@Guveronesi: Rumo a virarmos um imenso canavial. “Comissão aprova plantio de cana na Amazônia Legal” http://www.oeco.org.br/salada-verde/2

@Guveronesi : Mitondra mizotra mankany amin'ny alam-pary midadasika. “Nanaiky ny fambolena fary any amin'ny faritr'i Legal Amazona ny kaomisiona” http://www.oeco.org.br/salada-verde/2

Naneho ny heviny i Marina Silva (‏@silva_marina),ilay Loholona teo aloha :

@silva_marina: Liberação da cana na Amazônia não tem lógica. outro retrocesso ambiental fruto d barganha política. Meu artigo de hj http://migre.me/eAB9S

@silva_marina : Tsy lojika mihitsy ny famelàna ny fambolena fary any amin'ny faritra Amazona. Fanilihana iray hafa ny tontolo iainana nohon'ny fifanarahana ara-politika. Ny lahatsoratro anio http://migre.me/eAB9S

Nanamafy ilay mpanoratra Frei Betto (@freibetto) hoe :

@freibetto: Plantar cana ou soja na Amazônia é decretar o fim da floresta e o início de futuro deserto do Saara no norte do Brasil.

@freibetto : Ny fambolena fary sy soja any amin'ny faritra Amazona dia hitsivolana ho an'ny famongorana ny ala ary fanombohan'ny tany hain'i Sahara vaovao ao avarat'i Brezila.

Manao izay hanairana ny sain'ny fiarahamonina ilay fanentanana anaty aterineto miady amin'ny fanapahana ala ao Amazona. Natsangan'ilay vondona Action B. Brasil, nahangona sonia efa mihoatra ny 126 000 ilay fanentanana hanoherana ny fambolena fary irery ihany [pt]. Ny fanentanana lehibe indrindra amin'izany fiarovana ny lova voajanahary izany dia ny  “Salve a Amazônia!” [pt] (Vonjeo ny Amazona!), izay efa nahatratra 2.2 tapitrisa ny sonia voahangony.

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.