Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Mozambika : Mitokona Mitaky Karama Ambonimbony Kokoa Ireo Mpiasan'ny Fahasalamana

Francisco J. P. Chuquela, mpiara-miasa amin'ny gazety @Verdade mpikambana ao amin'ny Global Voices any Mozambika no nitatitra ity tantara ity ho an'ny Global Voices

 Nitokona nandritra ny folo andro ny mpiasan'ny fahasalamana mozambikana, nitarika tany amin'ny fiatoan'ny asa atao any amin'ny toeram-pitsaboana maro manerana ny firenena. Ny fisondrotan-karama, ny fampitoviana, ary ny fanamboarana ny saran'ny ao amin'ny sampan-draharahan'ny vonjy aina amin'ny tobim-pitsaboana manerana ny firenena no fototry ny fitakiana ataony amin'ny governemanta.

Efa fitokonana faharoa teo amin'ity sampan-draharaha ity nandritra ny 2013 izao miseho izao, fa saingy ny tamin'ity indray mitoraka ity dia nitatra bebe kokoa tany amin'ireo matianina mpiasan'ny fahasalamana ny hetsi-panoheran'ireo mpitsabo ary efa naharitra roa herinandro izao.

Tonga tamin'ny fara-tampony ny hetsika rehefa nosamborin'ny mpitandro filaminana i Dr. Jorge Arroz, filohan'ny Associação Médica de Moçambique, ny 26 May 2013 noho ny fanamelohana ho mpanakorontana (famporisihina ny hatezerana na fiokoana amin'ny governemanta). Vokatry ny fanetsehana ny vahoaka niaraka tamin'ny haino aman-jery ary ny fanelanelanan'ireo mpahay lalàna teo anoloan'ny tobin'ny mpitandro filaminana no antony namotsorana an'i Arroz ora vitsy tato aoriana.

Nofintinin'i Tomás Queface, mpianatra iray ao amin'ny sosiolojia, tao amin'ny bilaoginy [pt] Política e Tecnologia ny fametraham-panontaniana avy hatrany nataon'ny  Mozambikana tao amin'ny haino aman-jery sosialy mikasika ny ao antony ambadiky ny fisamborana an'i Arroz ary ny fanehoankevitra momba ny tsy fisian'ny fahalalahana maneho hevitra ao amin'ny firenena.

On Monday morning, May 27, health professionals met at the cinetheatre Gilberto Mendes, holding empty plates on their hands.

Ny alatsinainy maraina 27 May, nivory tao amin'ny Cineteatro Gilberto Mendes, ireo mpiasan'ny fahasalamana mitàna lovia tsy misy na inona na inona eny an-tànany. Sary avy amin'ny Canal Moz.

Ny valintenin'ny governemanta

Heverin'ireo mpandinika fa mampitombo isa ireo mpiasan'ny Fahasalamana mitokona ny nisamborana an'i Arroz.  “Tatitry ny salam-pahavitrihin'ireo mpitokona avy amin'ireo irakiraka : nidina ho dimy isan-jato izany raha 90 isan-jato teo aloha”, notaterin'ny The Stream-n'ny Aljazeera ny 28 May.

Health professionals meet in Beira´s Central Hospital.

Ny 28 May ,  olon-tsotra iray no nitatitra hoe nihaona tao amin'ny Hopitaly Be tao Beira ireo mpiasa matianina amin'ny fahasalamana.

Efa miverina amin'ny laoniny avokoa ny toeram-pitsaboana rehetra nandritra ny herinandro voalohany nitokonana hoy ny mpitondra tenin'ny Ministry ny Fahasalamana, ny mponina sy ny mpanao gazety tsy miankina  dia nanambara fa nisy faneriterena betsaka tany amin'ny toerana fitsaboana sasany.

Nandefa ny tatitr'izy ireo momba ny zava-misy any amin'ny tobim-pitsaboana sy toeram-pitsaboana maro ny  mponina sy ny mpanao gazety ao Maputo : misy fahatarana ny fandraisana ary ny mpianatra, ny mpitsabo miaramila, ny vahiny ary ny  vondrona iraisam-pirenena toy ny vokovoko mena no mandray sy mijery ny marary. Ireo matianina hafa, izay manana ny toerana maha-lehibe azy any ivelan'ireo toeram-pitsaboana amin'ny andavanandro, no nanao ireo fitsaboana nilàna fahaizana manokana.

Asa fampihorohoroana

Nanandrana nanetsiketsika ireo mpiasan'ny fahasalamana hiverina miasa ireo talenà tobim-pitsaboana, fa zava-poana izany. Nisy rakipeo nozarain'ny [pt] Fikambanana Medikaly any Mozambika ny 21 May tao amin'ny Facebook izay nilaza fa mandrahona sy mampihorohoro ny mpiasan'ny fahasalamana ny talenà Tobim-pitsaboana lehibe indrindra Mozambikana :

…no dia em que o Ministério da Saúde começar a usar toda a máquina que tem por trás, vocês vão chorar …

…amin'ny andro izay hampiasàn'ny Ministeran'ny Fahasalamana ny milina [fanerena] izay ao aoriana ao, hitomany ianareo  …

Noraràn'ny Polisin'ny Repoblikan'i Mozambika (PRM) sy ny Hery Vonjy Taitra (FIR) tsy hiditra ao amin'ny zaridainan'i Nangade, kianja malalaka ao an-drenivohitr'i Mozambika, izay toeram-pivoriany ny mpiasan'ny fahasalamana ny 22 May teo.

Access to Nangade park blocked by the police.

Nobahanan'ny mpitandro filaminana ny fidirana ny zaridainan'i Nangade.

Mitohy ny fitokonana, ahoana ny momba ny fahasalamana ?

Mampanahy ny fikarakarana ny fahasalamam-bahoaka satria mbola tsy voavahan'ny Ministeran'ny Fahasalamana ny olan'ny mpitsabo, ny mpitsabo mpanampy sy ireo mpiasa sasany.

Tao amin'ny toraka bilaogy mivantana noforonin'ny @Verdade mba handraisana ireo tatitra ataon'ny mponina momba ny  fitokonan'ny sampan-draharahan'ny fahasalamana, dia nisy fijoroana vavolombelona ny amin'ny fahabangan'ny fahadiovana, ny fanafody, ary ireo filàna fototra hafa.  Nisy olona iray nitatitra  tamin'ny SMS ny marainan'ny 28 May :

Numa reunião serviço esta manhã Hospital Central #Maputo “nao ha roupa,comprensas,anestesico. Assim esta impossivel trabalhar.

Tao amin'ny fotoam-pivoriana tao amin'ny Hopitaly Ben'i #Maputo io maraina io  “tsy misy akanjo, tsy misy fitsaboana fery (pansement), tsy misy fampatoriana (anesthesie). Tsy azo atao ny miasa amin'izany.”

Tsy nahazo fanafody ireo mararin'ny TB tao amin'ny tobim-pitsaboana Malavane ao an-denivohitry ny firenena hatramin'ny nanombohan'ny fitokonana.

Naverin'ny Fikambanana Medikaly any Mozambika sy ny Kaomisionan'ny Mpiasan'ny Fahasalamana fa tsy hijanona ny fitokonana raha tsy atsahatry ny governemanta ny fampihorohoroana ny mpiasan'ny fahasalamana sy ireo mpiasa hafa nanatevina laharana ny fitakiana, ary mahafa-po ny valin'ny fangatahan'izy ireo. Tsy eken'izy ireo ny fomba nanamboarana ny karamany, satria fanivaivana raki-pifanarahana teo amin'ny fikambanana sy ny governemanta tamin'ny volana Janoary izany.

Nambaran'ny governemanta tamin'ny alalan'ny Tale nasionalin'ny fitantanana mpiasa ao amin'ny Ministeran'ny Asa sy ny Asam-panjakana fa eo amin'ny fetra farany azony atao ry zareo raha resaka fanamboarana ny karama. Ny Ministeran'ny fahasalamana kosa dia miampanga ny fikambanana ho tsy mety misokatra amin'ny resaka.

Fa manana ny dika avy amin'ny taratasy ofisialy nifanakalozan'ny fikambanana tamin'ny Ministeran'ny Fahasalamana ny @ Verdade  izay azon'ny tsirairay vakiana, ao anatin'ny taratasy iray tamin'ny 21 May, izay nanambaràn'ny mpiasan'ny fahasalamana ny fahavononany hanohy ny fifampiraharahana, ho valin'ny taratasy avy amin'ny Ministera.

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.