Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Sekoly Akatona Noho Ny Tsy Fahampian'ny Angovo ao Panama

Miatrika krizin'ny angovo izay mety tsy ahafahan'ny firenena iray manontolo mihetsika  i Panama, noho ny fahataran'ny fotoan'ny orana eo amin'ny lafiny ilany.

Toy izao ny nanombohan'ny fitateran'ny Prensa Latina [es] izany haintany izany :

Con un régimen pluvial privilegiado por su condición de istmo favorecido por los dos principales océanos del planeta, en Panamá históricamente llueve nueve meses del año y sus caudalosos ríos y abundantes lagos siempre están saturados.

Sin embargo, el cambio climático se está sintiendo en las cuencas de toda su geografía y pocas escapan a una escasez de lluvias pronunciada, mientras ecologistas y ambientalistas como Raisa Bansfield alertan que a ese fenómeno contribuye la acción del hombre.

Noho ny fahamaroan'ny orana vokatry ny toe-tany toy ny fefiloha (isthmus) manasaraka ny ranomasimbe midadasika roa eto an-tany, ara-tantara dia manorana mandritra ny sivy volana ao Panama mandritra ny taona,  ka feno mandrakariva ny ony sy ny farihy mandravaka azy.

Manomboka miantraika amin'ny baiboho manemitra ny jeografian'ny firenena ihany anefa ny fikorontanan'ny toetr'andro ary vitsy dia vitsy sisa ny mbola afaka amin'ny tsy fahampian'ny orana mihamiitatra, raha nampitandrina ny mpitandro ny tontolo voajanahary sy ny mpandala ny tontolo iainana madio, tahaka an'i Raisa Bansfield, fa ny fihetsiky ny olombelona no nanampy trotraka izany toe-javatra izany.

Miezaka ny hanemotra araka izay tratra ny fanapahana herinjiro izay mety hiteraka fatiantoka hatramin'ny 3,7 tapitrisa dolara isan'ora ny governemanta araka ny nitateran'ny Prensa Latina [es] azy:

La Cámara de Comercio alertó que el sector podría perder 3,7 millones de dólares por cada hora de apagón si se llega a tomar esa medida como resultado de una baja en la generación eléctrica motivada por el descenso del nivel de las aguas en ríos y represas que abastecen a las hidroeléctricas.

Nampitandrina ny Lapan'ny Varotra fa mety ho matiantoka hatramin'ny 3,7 tapitrisa dolara isan'oran'ny fahatapahan-jiro ny vondron'asa misy azy ireo, raha raisina ho fepetra ny delestazy noho ny fihenan'ny famokarana herinaratra satria nidina ny haavon'ny rano eny amin'ny ony sy tohodrano mampandeha ny foibe mpamorona angovon'aratra.

Nahatratra ny foibe mpamorona angovon'aratra lehibe indrindra eo amin'ny firenena ny haintany, manetsika ny manampahefana handray fepetra hentitra tahaka ny fanapihana ho faty ny jiro mamirapiratra, famelana sambo roa indray miditra eo amin'ny lakandrano, na ny fanakatonana ny tranombarotra lehibe amin'ny folo ora alina, ankoatra izay tsy voatanisa.

Izay tena niteraka fahatairana kosa dia ny fanakatonana ny sekolim-panjakana sy tsy miankina mandritra ny telo andro.

Meme que se ha compartido ampliamente en redes sociales.

ISary nifampizarana tamin'ny alalan'ny tambajotra an-tserasera.
- OK! Mila hevitra hiadiana amin'ity krizin'ny angovo ity isika!!!
- Andao akatona ny sekoly…
- … sy ny kolejy..
- … na ny tranombarotra izay mitroka bebe kokoa.

Ivana Tejada (@IvanaTejada) [es], ohatra, mieritreritra fa tsy afa-nitsinjo ity krizy ity ny manampahefana ary tara loatra vao mihetsika ankehitriny:

@IvanaTejada Incapaces de prevenir las cosas, esperan que el país esté en crisis para tomar medidas drásticas. A ellos les dimos el poder.

@IvanaTejada [es]: Tsy mahavita mitsinjo, miandry ny firenena ho tratran'ny krizy fa manao zavatra henjana. Nomentsika fahefana izy ireo.

Jorge Yau (@mopx) [es] mieritreritra fa famonoana ny fampiatoana ny fampianarana, ary milaza fa azo atao ny mianatra tsy mila fitaovana mandeha amin'ny herinaratra :

@mopx: En mis tiempos lo único eléctrico en el salón era el abanico de techo, que usan los chiquillos ahora? iPad, Laptop, WIFI, silla masajeadora?

@mopx [es]: Raha ny atoandro, ny hany fitaovana elektrika miasa ao an-dakilasy dia ny mpampifofo rivotra eny amin'ny valindrihana. Fa inona moa ny ilain'ny ankizy ankehitriny? iPad, Laptop, WIFI, sa seza fanaovana masazy?

Ho an'i Mery (@megirom) [es] tsy izy izany fampiatoana ny fampianarana izany ho fitsitsiana ny herinaratra, satria handany herinjiro any an-trano ny mpianatra.

@megirom: Claro, porque los estudiantes van a estar en sus casas leyendo bajo la luz de la guaricha. [*En Panamá se le llama guaricha a una fuente rustica de luz artificial, por lo genera un mechón con querosén.]

@megirom [es]: Mazava be, satria ho any an-trano hamaky teny hohazavain'ny guaricha [*ao Panama, ny guaricha dia loharanon'hazavana tsotsotra, izay hazavain'ny kerozena] ny mpianatra .

Mitovy hevitra aminy i Oliver (OliverCh17) [es] ary mihevitra fa raha ny kajy tsotsotra dia ny fampiatoana ny fampianarana aza no miteraka fandaniana herinaratra bebe kokoa:

@OliverCh17: Matemática simple, 30 niños juntos en un aula de clases o 30 casas con niños consumiendo + energía. . . GENIOS!!!

@OliverCh17 [es]: Kajy tsotra, mpianatra 30 miara-milalao ao amin'ny kilasy iray sa trano 30 ahitana ankizy mandany herinjiro bebe kokoa… LALINTSAINA!!!

Ho an'i Tito Herrera (@TitoHerrera) [es] tsy ny herinaratra ihany no voatsitsy amin'izany fa ny fanazavana ihany koa:

@TitoHerrera: Ahorro de Energía según el gobierno: “Cerrando las escuelas también cerramos los cerebros, esto representa un ahorro en dar explicaciones”

@TitoHerrera [es]: Fitsitsiana herinaratra hoy ny governemanta: “Amin'ny alalan'ny fanakatonana ny sekoly no hanakatonana ny saina ihany koa, izay midika hoe voatsitsy ny fanazavana” .

Ny marina dia hitombo io fepetra io ary efa nambara fa hisy ny fanapahan-jiro raha mbola tsy avy ny orana ao anatin'ny andro maromaro, araka ny tatitr'i La Prensa [es] :

Los cortes programados de energía se aplicarían durante los próximos días si no hay agua de lluvia para los embalses de las hidroeléctricas de Fortuna en Chiriquí y Bayano en Panamá.

Hisy ny fandaminana ny delestazy afaka andro vitsivitsy raha mbola tsy misy orana ho an'ny tahirin-dranon'ny foibe mpamokatra herinaratra azo avy amin'ny rano ao  Fortuna any Chiriquí sy ao Bayano samy ao Panama.

Namelona fanantenana ny Panameana maro ny filatsahan'ny orana tany amin'ny faritra maron'ny firenena ny marainan'ny alakamisy 9 Mey 2013, fa nahazo vahaolana ara-boajanahary tsy nilàna fepetra faran'izay henjana ny krizy. Manazava ny TVN [es]:

Este jueves amaneció lloviendo en Arraiján y otras comunidades de Panamá Oeste, así como en Chilibre, Panamá Norte y la comarca Guna Yala, lo que llenó de esperanza a los panameños de que entre de lleno la estación lluviosa y se recuperen los embalses de las hidroeléctricas Fortuna y Bayano.

Rotsak'orana no nitsena ny andron'ny alakamisy tany Arraiján sy ny vondro-piarahamonina hafa andrefan'i Panama, sy tany Chilibre, avaratr'i Panama sy ny faritra Guna Yala, ka namelona ny fanantenan'ny Panameana fa hanomboka amin'izay ny fotoan'ny orana ka mety hahatratra ny haavo mahazatra azy ny tahirin-dranon'ny foibe mpamokatra herinaratra azo avy amin'ny rano ao Fortuna sy ao Bayano

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.