- Global Voices teny Malagasy - https://mg.globalvoices.org -

Shina: Ny Faratenin'Ireo Tibetana 19 Nandoro Ny Tenany

Sokajy: Azia Atsinanana, Shina, Fanoherana, Fivavahana, Foko sy Fiaviana, Mediam-bahoaka, Zon'olombelona

[Ny rohy rehetra dia amin'ny teny Shinoa raha tsy misy toro-marika.]

Tamin'ny 24  Novambra, 2012, tafakatra [1] 79 ny isan'ireo Tibetana nandoro ny tenany nanomboka ny Febroary 2009 ho fanoherana ny lalàna nataon'ny Shinoa ho an'ny faritra mizaka tenan'i Tibet. Na dia niteny sy niangavy [2]ny governemanta Shinoa hijery ny fangatahan'ireo Tibetana aza ny filohan'ny Filankevitra Miaro ny Zon'olombelona ao amin'ny Firenena Mikambana, ny adihevitra momba ny famoretana ara-pinoana sy ara-kolontsaina an'i Tibet sy ny firoboroboan'ny fandoroana tena ataon'ny Tibetana noho ny antony ara-politika dia mbola voararan'ny Propaganda Department of the Chinese Communist Party [3] (CCP) / Departemanta miadidy ny Fampielezan-kevitra ao anatin'ny Antoko Kaominista Shinoa , eo amin'ny sehatra ho an'ny be sy ny maro ety anaty aterineto na ivelany.

Ilay mpanoratra sady mpanohitra Woser, izay nitatitra ny toe-draharaha momba ny zon'olombelona any Tibet, dia nanangona faniriana farany sy didy miafina 19 [4]avy amin'ireo Tibetana nandoro ny tenany mba hanampiana ny olona hahatakatra ny zavatra takiany.

[4]

Tenin'i Nyankar Tashi farany. Sary avy amin'ny  Woeser.

1. Songye Tsering (桑德才让), vehivavy 24 taona mpiompy, nandoro ny tenany teo ivelan'ny tranon'ny governemanta ao amin'ny faritr'i Zeku. faritanin'i  Qinghai, tamin'ny 17 Novambra 2012 :

西藏没有自由,达赖喇嘛尊者被禁止返回西藏,班禅喇嘛被监禁在狱中,另有无数个西藏英雄相继自焚牺牲,因此,自己不想活在这个世上,活得也没有意义。…我们是雪狮的儿子,红脸藏人的后代,请铭记雪山的尊严。

Tsy misy fahalalahana any Tibet, voarara tsy mahazo mody Ny Masina Dalai Lama. Any am-ponja ny Panchen Lama [laharana Lama faharoa manaraka ny Dalai Lama]. Mahery fo Tibetiana maro no manao sorona mandoro ny tenany. Tsy te-hiaina intsony aho, tsy misy dikany ny fiainana… Zanaky ny Snow Lion (Lion'ny ranomandry) izahay, nateraky ny Tibetana mena tava .Tadidio, azafady, ny fahambonian'ny tendrombohitry ny ranomandry.

2. Nyankar Tashi (娘尕扎西), 24 taona, nandoro ny tenany tany amin'ny faritr'i Tongren, faritanin'i Qinghai ny 24 Novambra 2012. Namela taratasy ho an'ny Dalai sy ny Panchen Lama ary ny Tibetana enina tapitrisa izy :

西藏要自由、要独立。释放班禅仁波切,让嘉瓦仁波切返回家园!我自焚抗议中国政府!父亲扎西南杰为主的人,不要为我悲痛,随佛法,行善事,我的希望是,六百万藏人要学习母语、讲母语,穿藏服,团结一致。

Mila fahafahana sy fahaleovan-tena i Tibet. Afaho ny Panchen ary avelao hody ny Dalai. Mandoro ny tenako aho ho fanoherana ny Governemanta Shinoa ! Dada, aza kivy noho ny amiko ianao. Manaraka ny Bouddah sy ny Fahatsarana aho. Ny faniriako dia ny  hianaran'ny Tibetana enina tapitrisa ny tenin-dreniny, mitondra ny fitafy Tibetana ary miray hina.

[4]

Sarin'i Tingzin. Sary avy amin'i Woeser.

3. Tingzin (丹珍措), 23 taona, vehivavy mpiompy monina miaraka amin'ny ray aman-dreniny sy ny zanany lahy enina taona, nandoro ny tenany tany amin'ny faritanin'i Tongren, ny 7 Novambra, 2012 mialoha ny Kongresy Nasionaly  faha-18 n'ny Antokon'ny Kaominista Shinoa. Ho an'ny rainy ny hafany farany :

阿爸,我们藏人真难啊,连嘉瓦仁波切(尊者达赖喇嘛)的法像都不能供养的话,那是真的没有自由了……

Dada, manano-sarotra ny maha-Tibetana. Tsy afaka akosy na dia ny mivavaka eo amin'ny sarin'ny Dalai Lama aza isika. Tsy manana fahafana mihitsy isika …

4. Lhamo Kyap (拉莫嘉), lehilahy mpiompy eo amin'ny faha-20 taonany eo, manan-janaka vavy roa, nandoro ny tenany tamin'ny 20 Oktobra 2012 teo akaikin'ny fiangonana Bora ao amin'ny faritr'i Xiahe, faritanin'ny Gansu. Nisy Tibetana naman'i Lhamo nandrakitra ny antsipirihan'ny resaka nifanaovany taminy tamin'ny andro nanaovan'i Lhamo dorotenany :

拉姆嘉“通过电话对他的一位好友表示,能否到博拉寺接他,而他的朋友回答说,因为自己没有摩托车可能无法接应后,拉姆嘉表示,哦,那没关系,今天下午或许你会听到一个消息。拉姆嘉还对他的好友提问说,中国的十八大会议什么时候召开?并最后叹气说,这中国(藏语:加)真不让我们过一个安心的日子后,挂断了电话。”

Nangataka io namany akaiky io mba hanatitra azy any amin'ny fiangonana Bora tamin'ny antso amin'ny finday i Lhamo Kyap. Nambaran'io namany io  fa tsy any aminy ny moto-ny ka tsy afaka manampy azy izy. Eny ary, hoy Lhamo, ho renareo ny vaovao androany. Nanontaniany raha toa ka fantatr'io namany io ny toerana marina hanaovana ny Kongresy faha-18-n'ny CCP. Nisento izy, tsy avelan'i Shina hiaina amim-pandriampahalemana isika. Avy eo notapahany ny fifandraisana.

5. Dhondup (頓珠), lehilahy miompy 61 taona, nandoro ny tenany tamin'ny 22 Oktobra 2012 tany amin'ny monasteran'ny Labrang  faritr'i Xiahe, faritanin'i Gansu. Araka ny Voice of Tibet (Feon'i Tibet) [5]:

他“经常呼吁拉卜楞寺僧人和当地年轻藏人不要选择自焚,要留住生命,为民族未来事业作出努力和贡献。公开表示自己和老一代人在1958年和1959年期间,曾遭受中共政府的迫害和折磨,因此,他和其他年事已高的老一代人才应该选择自焚等。”

Nahazatra azy ny miteny ireo mpino mitoka-monina sasany sy ny tanora Tibetana tsy handoro ny tenany. Iaino ny fiainany ary mandraisa anjara amin'ny ho avin'i Tibet. Nolazainy fa nenjehin'i Kaominista Shinoa ireo zaza niara-nihira taminy tamin'ny 1958-1959, noho izany, nifidy ny handoro izy.

6. Gudup (古珠), Tibetana mpanoratra 43 taona, nandoro ny tenany ny 04 Oktobra 2012, tany amin'ny faritr'i Biru, Tibet. Navelany tao amin'ny kaontiny QQ , tambazotra sosialy Shinoa be mpitsidika indrindra ny farateniny. Inty ambany ity ny santionany :

达赖喇嘛尊者提倡非暴力中间道路政策,努力争取自治权利,为此境内外600万藏人也一直遵从尊者的教言长期期盼,但中共政府不仅不给予支持和关注,反而提及藏人福祉的人都会遭到监禁和无尽的酷刑折磨,更严重的是污蔑达赖喇嘛,只要不承认西藏是中国的一部分,将会遭到暗杀或失踪,藏人的福祉利益根本置之不理,因此,为了见证和宣传西藏的真实状况,我们要把和平斗争更加激烈化,将自身燃烧呼唤西藏独立之声。

Niaro ny politikan'ny feo malefaka tsy misy herisetra ho an'ny zon'ny Tibetana hizaka tena ny Masina Dalai Lama. Tibetana enina tapitrisa no nanaraka ny fampianaran'ny Masina. Nefa tsy naneho fanohanana ny CCP. Fa naleony nisambotra sy nampijaly ireo izay sahy mangataka ny zon'ny Tibetana. Alàny baràka ny Dalai Lama ary raha misy olona tsy manaiky ny maha-faritra iray any Shina an'i Tibet, dia tsy hanjavona na vonoina. Tsy raharahany ny Tibetana ary mba hampahafantarana izao tontolo izao ny toe-draharaha marina misy any Tibet, dia tsy maintsy hamafisintsika ny hetsika am-pilaminanantsika, ambarantsika amin'ny fandoroana tena ny fahaleovan-tenan'i Tibe.

7-8. Tenzin Kedhup (丹增克珠), tovolahy mpiompy 24 taona sy Ngawang Norphel (阿旺诺培), mpino mpitoka-monina fahiny, 22 taona. Niaraka nandoro ny tenany izy ireo tany amin'ny faritr'i Chindu, faritanin'i Qinghai, niaraka tamin'ny sainam-pirenena Tibetana, ny 20 Jona 2012. Niarahan'izy ireo nirakitra ny farateniny [6]:

对我俩来说,没有能力从西藏的宗教和文化上出力,在经济上,也没有帮助西藏人民的能力,所以我俩为了西藏民族,特别是为了达赖喇嘛尊者能够永驻世间并且尽快返回西藏,而选择了自焚的方式。告知和我俩一样的西藏青年们,我们希望而且也相信大家会立誓,永远不在藏人间进行内斗,要团结一致,守护住西藏的民族赤诚。

Tsy anananay ny fahafaha-manampy ny fivavahana sy ny kolontsain'ny Tibetana. Tsy anananay ny ara-bola hanampiana ireo Tibetana hafa. Ho an'ny tombotsoan'ny Tibetana foko niavianay, ary ho an'ny fodian'ny Masina Dalai Lama manokana, nofidianay ny handoro ny tenanay. Tianay lazaina amin'ny tanora Tibetana rehetra, inoy ny tenanareo, aza miady ianareo samy ianareo Tibetana, tsy maintsy miray hina sy miaro ny fokontsika isika.

9. Tamding That (旦正塔), lehilahy mpiompy 64 taona, nandoro ny tenany tany amin'ny faritr'i Jainca teo ivelan'ny biraon'ny mpitandro filaminana tao amin'ny faritanin'i Qinghai, tamin'ny 15 Jona 2012. Nametraka hafatra fohy [7]izy :

皈依三宝,
祈愿世界和平。
祈愿尊者达赖喇嘛回归故里。
为了守护西藏国,
我将献身自焚。

Fitokiana amin-java-tsarobidy telo  [Bouddha, ny lalàna Bodista ary ny mpivavaka mpitokà-monina]
Firariana fandriam-pahalemana ho an'izao tontolo izao,
Firariana ny Masina Dalai Lama ho tafody.
Fiarovana ny fanjakana Tibetana,
Handoro ny tenako aho ho fandraisana anjara [amin'ny firariana].

[4]

Sarin'i Rechok. Sary avy amin'i Woeser.

10. Rechok (日玖), lehilahy mpiompy 33 taona manan-janaka telo, nandoro ny tenany teo akaikin'ny Grand Lamasery any Dzamthang, Faritanin'i Sichuan, ny 30 May, 2012. Voarain'ny Ivon-toerana Tibetana Miaro ny zon'olombelona ny farateniny ny 18 Aogositra :

祈愿世界和平幸福。为了使尊者达赖喇嘛能够返回西藏,請不要纵容自己恣意地屠宰或交易牲畜,更不要偷盗;藏人要说藏語,不要打架。我愿为一切苦难的有情众生承担痛苦。如果我落到中共当局的手中,請不要反抗抵制。大家要团结一致,学习文化知识,家人不要为我的自焚感到伤心。

Iriko ny hisian'ny fiadanana sy ny fahasambarana eto an-tany. Aza mifaly amin'ny famonoana sy ny fivarotana biby atao sorona, aza mangalatra ho an'ny fiverenan'ny Masina Dalai Lama eto Tibet. Tokony hiresaka ny Tibetana samy Tibetana ary tsy tokony hiady. Vonona hiaritra ny hirifiry sy ny fijalian'ny miaina rehetra aho. Raha sanatria ka mianjera eny an-tànan'ny Antoko Kaominista Shinoa aho, dia miangavy aza manohitra. Tsy maintsy miray hina sy mianatra ny kolontsaintsika isika. Ry fianakaviako, aza kivy amin'ny fandoroako ny tenako.

11-12. Soinam (索南), 24 taona, mpianatra. Choephak Kyab (曲帕嘉, 25-taona, mpianatra. Nandoro ny tenany teo akaikin'ny Grand Lamasery any Dzamthang, faritanin'i Sichuan izy roa ireo tamin'ny 19 Aprily 2012, fa toerana samy hafa. Navoaka tao amin'ny YouTube [8]ny faratenin'izy roa ireo. Inty ambany ity ny santionany :

藏民族是有着与众不同的宗教和文化、慈悲和善良、有利他之心的民族,但是,藏民族受到中国的侵略、镇压和欺骗。我们是为了藏民族没有基本人权的痛苦和实现世界和平而点火自焚的,我们藏民族没有最基本人权的痛苦比我俩自焚的痛苦还要大。

Manana finoana sy kolontsaina hafa ny Tibetana. Mino ny fitiavana sy ny fiaraha-miory miaraka amin'ny fanajana ny hafa ny firenena. Nefa, nobodoina, noporetina ary navadik'i Shina i Tibet. Doranay ny tenanay noho ny alahelonay sy ny tsy fisian'ny zo fototra amin'ny maha-olona, ary ho an'ny fiadanan’ izao tontolo izao. Ny fahorian'ny Tibetana tsy manana ny zo fototra amin'ny maha-olona dia lehibe lavitra noho ny fandoroanay ny tenanay.

13. Sobha Rinpoche (江白益西), Tibetana 27 taona sesintany avy any amin'ny faritr'i Dawu, faritanin'i Sichuan, nandoro ny tenany tany Delhi noho ny fanoherany ny famangian'ny Filoha Shinoa any India tamin'ny 26 Martsa, 2012. Ity manaraka ity ny santionan'ny faniriany farany :

同胞们,为未来幸福和前景我们要有尊严和骨气。尊严是一个民族的灵魂,是寻找正义的勇气,更是未来幸福的向导。同胞们,寻求与全球民众同等的幸福,必须要牢记尊严,大事小事都要付出努力,总而言之,尊严是辨别是非的智慧;

自由是所有生命物的幸福所在,失去自由、像是在风中的酥 油灯,像是六百万藏人的趋向,如果三区藏人能够团结力量必会取得成果,请不要失去信心;

Ry Tibetana sakaizako, ilaintsika ny fahamendrehana sy ny faharisihana, ho an'ny fahasambaran'ny ho avintsika. Ny fahamendrehana no fanahin'ny maha-olom-pirenena ary ny faharisihana dia ho an'ny fahamarinana, ireo no tondro zotra hitondra antsika ho any amin'ny hoavy sambatra. Ry Tibetana sakaizako, mba hizahàntsika ny hasambarana zarain'ny olona rehetra eto amin'izao tontolo izao, dia tsy maintsy tsaroantsika ny fahamendrahantsika ary manao ezaka amin'ny sehatra rehetra isika. Ny fahamendrehana no fahendrena manavaka ny marina amin'ny diso.

Ny fahalalahana no làlana mankany amin'ny fahasambarana ho an'ny manan'aina rehetra. Raha tsy misy ny fahalalahana, dia tonga tahaka ny jiro labozia apetraka eny amin'ny rivotra isika, ny anjaran'ny tibetana enina lavitrisa. Azontsika ny fandresena raha miray hina ny Tibetana avy amin'ny faritra telo mizaka tena. Miangavy ,aza ariana ny finoanareo.

14. Tsering Kyi (才讓吉), mpianatra 19-taona , nandoro ny tenany tao an-tsenan'ny faritr'i Maqu, faritanin'i Gansu tamin'ny 3 Martsa 2012. Araka ny  tantara nataon'ireo mpanao tatitra  [9]:

一月初,才让吉在与她的一个亲戚谈到一连串的自焚事件时表示,她很理解他们为什么要这样做。‘没有人可以像这样继续生活下去。’

Tamin'ny volana Janoary, niady hevitra momba ny dorotena tamin'ny iray tamin'ny fianakaviany i Tsering Kyi. Nambarany fa azony ny antony nifidian'ireo olona ireo hanao izany fa : ” Tsy misy olona mendrika ny hiaina tahaka izao”.

15. Nya Drul (朗卓), mpianatra 18-taona, nanao sorona ny tenany tany Camtang, faritanin'i Sichuan tamin'ny 19 Febroary, 2012. Nataony nanana endrika tononkalo ny teniny farany :

昂起你坚强的头,为朗卓之尊严。
我那厚恩的父母、亲爱的兄弟及亲属,我即将要离世。
为恩惠无量的藏人,我将点燃躯体。
藏民族的儿女们,我的希望就是,你们要团结一致。
若你是藏人要穿藏装,并要讲藏语,勿忘自己是藏人;
若是藏人要有慈悲之心,要爱戴父母,要民族团结,要怜悯旁生,珍惜动物生命。

Atrakao am-pahavitrihana ny lohanao, ho an'ny fahamendrehako.
Ry ray aman-dreniko izay omeko ny fitiavana lalina, ry rahalahiko malala ary ry fianakaviana, tsy maintsy handao ity izao tontolo izao ity aho.
Ampirehetiko ny tenako, ho an'ireo Tibetana miara-miaritra hirifiry.
Ny faniriako ho an'ireo zanakalahy sy zanakavavy Tibetana, tsy maintsy miray hina ianareo.
Raha Tibetana ianareo, tsy maintsy mitondra ny fitafy Tibetana ary miteny Tibetana. Aza adino fa Tibetana ianareo.
Raha miara-miaritra hirifiry ny Tibetana, tiavo ny ray aman-dreninareo ary miraisa hina. Tiavo ny fiainan'ny zavamanan'aina rehetra sy ny biby.

16. Sobha Rinpoche (索巴仁波切), 42 taona, nandoro ny tenany teo amin'ny toerana iray tany amin'ny faritr'i Gade, faritanin'i Qinghai ny 8 Janoary 2012. Ny teniny farany, izay azo jerena ato [10], dia nanamafy ny finoany :

如佛陀当年舍身饲虎一般,其他牺牲的藏人同胞也是如我一般,为了真理和自由而舍生取义。

Toy ny Bouddah izay nanolotra ny tenany ho sakafon'ny tigra. Ireo Tibetana izay nanolotra ny ainy dia mitovy tanjona amiko – atolotray ny ainay ho an'ny rariny, fahamarinana, ary fahalalahana.

17. Tenzin Phuntsog (丁増朋措), tantsaha 41-taona sady mpivavaka mpitoka-monina fahiny, nandoro ny tenany teo anoloan'ny gvrenemantan'ny distrikan'ny faritr'i Qamdo, Tibet, tamin'ny 01 Desambra, 2011. Namela hafatra efatra [11]izy. Inty ambany ity ny hafany farany :

想到整个西藏和今年噶玛寺的苦难,我无法继续活下去空等。

Na rahoviana na rahoviana aho no misaina an'i Tibet sy ny fahoriana tao amin'ny Monasteran'i Karma, dia tsy afaka ny hanohy miaina am-piandrasana.

18. Phuntsog (彭措), mpivavaka mpitoka-monina ao amin'ny fiangonan'i Gulden,19 taona, nandoro ny tenany tany amin'ny faritr'i Ngawa, faritanin'i Sichuan tamin'ny 16 Marsa, 2011. Araka ny resadresaka natao tamin'ireo mpivavaka mpitoka-monina hafa tao am-piangonana, dia nolazainy an-dry zareo hoe :

我无法继续忍受心中的痛苦,2011年3月16日我将向世人表现一点迹象。

Tsy zakako intsony ny fahoriana ato am-poko. Avelako ao aoriana ny marika navelan'izao tontolo izao amin'ny 16 Martsa 2011.

19. Tapey (扎白), mpivavaka mpitoka-monina ao amin'ny fiangonan'i Gulden, 20 taona, nandoro ny tenany tany amin'ny faritr'i Ngawa, faritanin'i Sichuan ny 27 Febroary 2009. Araka ny lahatsoratra nasehon'ny The New Yorks Times, tamin'ny 02 Jona 2012 [12], dia nanoratra Tapey ary nilaza fa hamono tena raha toa ka sakanan'ny governemanta ilay fotoam-pivavahana lehibe nanan-danja tamin'io andro io mihitsy.