Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Indonezia: Mafàna Fo Maty Taorian'ny Dorotena Nataony Nanoloana Ny Lapam-panjakana

Sondang Hutagalung, mafàna fo iray amin'ny fiarovana ny zon'olombelona ary mpianatra amin'ny sampana lalàna, dia matin'ny fahamaizana ambaratonga voalohany nahazo azy taorian'ny dorotena nataon'ny teo anoloan'ny lapam-panjakana ao Jakarta Indonezia.

Sondang Hutagalung at a protest commemorating the death of rights activist Munir Said Thalib. Photo by Dina Savaluna, used with permission.

Sondang Hutagalung nandritra ny hetsika fahatsiarovana ilay mafàna fo mpiaro ny zon'olombelona, Munir Said Thalib. Sary avy amin'i Dina Savaluna, nampiasaina ambany fanomezan-dàlany.

Moch Najib Yuliantoro nanoratra [id] tao amin'ny bilaoginy hoe:

Ia lakukan itu dengan sadar, terencana, dengan satu tekad: perubahan. Tetapi apa setelah Sondang tak ada? Mereka yang berkuasa tetap bertahta sebagai pengusa. Secara kolektif, setelah 10 hari kepergiannya, kita pun tak bergerak. Perubahan yang diimpikan Sondang tak kunjung datang.

Tanatin'ny fahatsiarovan-tena tanteraka no nanaovany izany, efa voaomana, ary ho amina tanjona tokana : fiovàna. Saingy inona no niseho taorian'ny nahafatesan'i Sondang? Mbola mitohy mifehy sy mifikitra amin'ny toerany ireo eo amin'ny fahefana. Iarahant'ny rehetra, 10 andro taorian'ny nahafatesany, mbola ny nisy antsika ihany no misy antsika izao.

Najib dia manahy fa hianjera any anaty sofin'ny marenina ny nofinofin'i Sondang hànana Indonezia mendrika kokoa :

Kesadaran kolektif sebagai “Indonesia” sudah hangus terbakar menjadi abu. Jika dengan bakar diri yang dikehendaki Sondang adalah perubahan drastis, seperti di Tunisia, misalnya, tampaknya ia salah cara. Bangsa ini tak seperti Tunisia. Bangsa ini sudah “mati”. Tak lagi berhasrat untuk melakukan “revolusi”.

(Our) Ny fahatsiarovantena(ntsika) rehetra miaraka ho i “Indonezia” no voadotra ho lavenona. Raha ny dorotena nataony, dia diso i Sondang nieritreritra ny hahita fiovàna goavana tahaka izay nitranga tany Tonizia. Samihafa amin'i Tonizia ity firenena ity. Firenena “maty” ity. Tsy misy mirary revolisiona izany intsony isika.

Sella Wahyu dia niteny [id] tao amin'ny bilaoginy hoe :

[…] peristiwa ini menimbulkan reaksi beragam dari masyarakat. Kebanyakan menyayangkan aksi ini mengingat Sondang masih muda dan masih panjang jalan hidupnya, sebagian menganggap Sondang adalah seorang yang “berani mati tapi tak berani hidup” dan sebagian lagi menganggap Sondang adalah seorang martir demokrasi.

Kita terperosok untuk menghujat dan menghina Sondang sehingga alpa bahwa ada masalah yang sangat pelik di negeri ini yang mungkin menjadi dasar dan alasan dia memilih bakar diri sebagai ekspressi pribadinya.

Ity tranga ity dia niteraka fanehoan-kevitra samihafa avy amin'ny olona. Ny ankamaroan'izy ireny dia mitsetra, mijery ny fahatanoran'i Sondang sy ny fiainana lavabe efa niainany teo anoloany, ny sasany nijery an'i  Sondang ho toy ny olona iray “sahy ny ho faty fa tsy sahy  ny ho velona” ary ny sasany nijery azy ho toy ny maritioran'ny demaokrasia.

Raikitra anaty fetan'ny ompa natao ho an'i Sondang isika, tsy vitantsika ny nijery hoe ireo olana goavambe eto amin'ity firenena ity no antony nandoroany tena, ho toy ny làlana iray hidradradradràna ny tao an-tsainy.

Arman Dhani Bustomi dia nanoratra lahatsoratra am-bilaogy iray ho fanomezam-boninahitra an'i [id] Sondang miaraka amin'ny fampidirna manao hoe, “mitelina ny zanany ihany ny revolisiona”:

Kukira Sondang menyadari bahwa dalam sebuah perjuangan akan selalu ada tumbal. Ia juga menyadari, bahwa hanya sedikit perbedaan antara menjadi idealis atau melakukan kebodohan. Bahwa perihal kurban itu adalah permasalahan sudut pandang. Tak ada satupun manusia di bawah kolong langit yang berhak memberikan nilai atau kuasa hukum dalam sebuah perjuangan. Perjuangan adalah perkara keyakinan diri.

[…]

Kukira Sondang saat itu mengingat mama. Mengingat bagaimana dengan mesra dan patuh ia memeluknya di gereja. Mendengar kidung puji. Doa tuhan bapa kami dengan khusyuk. Mengingat betapa natal dan keriuhan bersama keluarga adalah kenangan yang sangat indah. Dan perlahan merapal doa-doa minta maaf. Kalut ia bertanya. “apakah aku akan diampuni bapa?”

[…]

Kukira Sondang terbakar amarah. Tapi ia tak sendirian. Karena aku kini juga terbakar amarah. Atas kebodohanku. Kelemahanku. Dan ketakpedulianku pada masalah bangsa ini.

Heveriko fa takatr'i  Sondang tsara hoe misy foana ny sorona isaky ny ady tsirairay. Takany ihany koa fa misy kofehy manify eo anelanelan'ny mpandàla fahalavorariana sy ny fanaovana hadalàna. Ary ny fanaovana sorona dia resaka fomba fijery fotsiny ihany. Fa tsy misy na iray aza eto ambany masoandro manan zo hitsara na hanome alàlana ady iray. Ny tolona iray dia resaka faharesen-dahatry ny tena manokana.

[…]

Heveriko fa nahatsiaro an-dreniny i Sondang tamin'io fotoana io. Nahatsiaro ny fitiavana sy ny fankatoavany fony izy nitantana azy tany an-tempoly. Teo am-pihainoana ireo hira masina fiderana. Ny ‘Rainay  izay any an-danitra’. Nahatsiaro ny Noely sy ny hafalian'ny fianakaviany, ireo fahatsiarovana mahafinaritra. Ary dia nitanisa miadana ny vavaka nataony, nangataka famelàna. Tao anatin'ireo orany mangidy farany dia nanontany izy hoe, “Ray ô, ho voavela heloka ve aho?”

[…]

Heveriko fa feno hatezerana i  Sondang. Saingy tsy irery izy. Izaho koa, dia tezitra ankehitriny. Noho ny hadalako. Ny halemeko. Ny tsy fahalalako manoloana ireo olana atrehan'ity firenena ity.

Gaerty an-tsoratra iray ao an-toerana, ao Avaratr'i Sumatra ny Harian Orbit, nitanisa ny filaàzan'ireo namana mafàna fo mpiara-nitolona tamin'i Sondang ho fiarovana ny zon'olombelona fa hoe i Sondang dia nandefa taratasy efa ho 1.400 momba ny fanitsakitsahana zon'olombelona ho an'ny Filoha Susilo Bambang, saingy na iray aza tamin'izy ireny tsy nisy voarain'ny filoha noho ny resaka ambaratongan-drafitra tao an-dapam-panjakana.

Ny toeram-pianaran'i Sondang teo aloha, ny anjerimanontolon'i Bung Karno, dia nanome azy ny laharam-boninahitra Docteur Honoris Causa ary nanome anarana ny efitrano manan-kajan'ny Fakiolten'ny Lalàna ho Efitrano Sondang Hutagalung.

Momba ny laharam-boninahitra nomena an'i  Sondang, ilay bilaogera  Yusuf Harfi dia nanontany hoe [id], “fa mba fomba ahoana koa no nanomezana olona iray nandoro tena ny laharam-boninahitra ambony tahaka izany?”

Manohy izy:

Saya sendiri tidak memandang Sondang ialah pahlawan perubahan ataupun patriot pembaharuan seperti yang banyak orang amini.

[…]

Ya, saya juga sama dengan Sondang, saya juga prihatin kepada kondisi Indonesia saat ini. Tapi, hal ini bukan berarti kita sebagai warga negara untuk menempuh aksi nekat seperti bakar diri. Agama apapun pasti mengajarkan untuk terus berusaha, gigih, pantang menyerah, dan tidak putus asa.

Izaho manokana aloha tsy mandray an'i  Sondang ho toy ny mahery fo na tia tanindrazana mpitaky fiovàna tahaka ny andraisan'ny olona maro azy.

[…]

Eny, ifampizarako aminy koa ny ahiahin'i Sondang, miasa loha amin'ny teo-draharaha iainan'ny Indoneziana amin'izao fotoana koa aho. Saingy tsy midika izany fa amin'ny maha-olom-pirenena dia tokony isika hanao fihetsika henjana be tahaka ny fandoroana tena isika. Ny antokom-pinoana rehetra dia mampianatra antsika hanohy hanandrana hatrany, hitozo, tsy hihozohozo, ary tsy hanary mihitsy ny fanantenana.

Andro iray taorian'ny dorotena nataon'i  Sondang, ny filohan'ny Filankevitra Foibe Indoneziana Ulema (MUI), Amidhan, dia niteny [id]  fa ny fandoroana tena dia “haram” (voararan'ny finoana silamo), ary mandray ny olona mpandoro tena ho toy ny olona very fanantenana sy tsy milamin-tsaina.

Fisaorana manokana ho an'i Dina Savaluna tamin'ny fanolorana ny sary.

 

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.