- Global Voices teny Malagasy - https://mg.globalvoices.org -

Fiarovana ny Ala Afrikana: Lova Navelan'i Wangari Maathai

Sokajy: Afrika Mainty, Gambia, Kenyà, Madagasikara, Rwanda, Senegal, Fampandrosoana, Fifandraisana iraisam-pirenena, Fitantanam-pitondrana, Mediam-bahoaka, Tontolo_iainana

Lasa any amin'ny varotsimifody [1] tamin'ny 25 Septambra 2011 lasa teo i Wangari Maathai [2], Kenyana malaza amin'ny fiarovana ny tontolo iainana sy mpikatroka politika ary nahazo ny loka Nobel tamin'ny 2004. Izy no vehivavy Afrikana voalohany nahazo ny loka sady ekena manerantany ho olo-malaza ao amin'ny tahalan'ny tolona ho amin'ny tontolo iainana amin'ny alalan'ny tetikasa maharitra eto amin'ny kaontinanta Afrikana. Mpikambana ao amin'ny Vaomiera Misahana ny Lokan'ny Ampitson'izao tontolo izao [3] tamin'ny herinandro lasa teo ihany koa izy.

Wangari Maathai. Image under CC License from Wikipedia. [4]

Wangari Maathai. Sary ambanin'ny CC License avy amin'ny Wikipedia.

Nifidy an'i Rwanda sy i Gambia ny vaomiera ho ny mpandresy nahazo loka noho ny politikam-piarovana ny ala 2011. Nanasongadina ny Lalam-Panitsiana Amerikana US Lacey tamin'ny 2008 izay mandrara ny fivarotana-fividianana hazo sy zavamaniry rehetra fantatra fa avy amin'ny varotra tsy ara-dalàna ny vaomiera. Nisy fiantraikany lehibe tamin'ny fihenan'ny trafikana andramena [sy ny fitrandrahana azy] avy eto Madagasikara ny Lalàna Lacey.

Nahavita tsara ny adidiny tamin'ny fiarovana ny tontolony ihany koa ny firenena Afrikana hafa eo am-piantrehana ny fiovaovan'ny toetr'andro.

Rwanda

Nahazo loka i Rwanda noho ny ezaka tsy miato tamin'ny nahafahany namadika ny fihenan'ny velaran'ny fandrakofan'ny ala. Ny Filozofia tao ambadiky ny fambolen-kazo hisian'ny ala indray dia voazava tahaka izao [5][fr] ao amin'ny afrik.com:

Les experts disent que le transfert de propriété des terres et des ressources aux communautés locales est un moyen de sortir de la tragédie des biens communs, [..]  Le gouvernement est actuellement en train de mettre en oeuvre une stratégie de développement économique et de réduction de la pauvreté qui considère l’inversion de la déforestation comme un facteur crucial dans la réduction de la pauvreté, et a fixé l’objectif d’augmenter la couverture forestière du pays de 30 pour cent d’ici à 2020. La couverture forestière a déjà augmenté de 37 pour cent depuis 1990.

Milaza ny manampahaizana manokana fa fomba iray ialana amin'ny fahapotehan'ny fananana iombonana ny famindrana ny fanana-tany sy ny loharanon-karena ho an'ny fokonolona ao an-toerana[…] Eo ampananganana teti-panorona hampandrosoana ny toekarena sy hampihenana ny fahantrana ny fitondrana amin'izao fotoana izao izay mihevitra fa ny “fivadihan'ny” faharinganan'ny ala no fepetra lehibe amin'ny fampihenana ny fahantrana, ary ny tanjona tratrarina dia ny hampitomboana ny velaran-tany rakotra ala ho 30% manomboka eto ka hatramin'ny 2020 eto amin'ny firenena. Efa niakatra 37% ny velaran-tany rakotr'ala hatramin'ny 1990.

Gambia

Tree in Gambia by Guillaume Colin on Flickr (CC BY-NC-ND 2.0). [6]

Hazo any Gambia avy amin'i Guillaume Colin ao amin'ny Flickr (CC BY-NC-ND 2.0).

Ny politikam-piaraha-monina momba ny ala any Gambia no firenena Afrikana hafa nahazo ny loka volafotsy voalohany. Eduardo Rojas Briales, Tale jeneraly lefitry ny FAO ao amin'ny Firenena Mikambana no manazava [7]:

The success of the Gambia's Community Forest Policy proves that even in the world's poorest countries, with the right policies and adequate legislation in place rural populations can benefit economically and significantly improve their food security. In Gambia the innovative policy included forest tenure transition from state ownership to management by local communities, which enabled them to reduce illegal logging and benefit from using the forest products.[..] Gambia has managed to buck a strong deforestation trend in Africa with over 350 villages managing twelve percent of the country’s forests, with a net increase in forest cover of 8.5 percent over the last two decades.

Ny fahombiazan'ny politikam-piarahamonina momba ny ala any Gambia no manaporofo fa na dia any amin'ny firenena faran'izay mahantra aza dia mety hahazoan'ny mponina tombontsoa ara-toekarena sy manatsara ny fari-piainany ny fisian'ny politika mahomby sy lalàna mifanaraka amin'izany. Any Gambia, tafiditra anatin'ny politikam-panavaozana ny famindrana ny titra ny tanim-panjakana hotantanan'ny fokonolona isam-paritra, izay ahafahana mampihena ny fitrandrahana tsy ara-dalàna sy ahafaha-mianoka ny vokatry ny ala.[..] Nahasakana sy nampihena ny fandripahan'ala mpiseho eto Afrika i Gambia tamin'ny alalan'ny fitantanan'ny tanàna ambanivohitra 350 ny 12%n'ny ala ao an-toerana, ka nampitombo 8,5 isan-jato ny velaran-tany rakotr'ala nandritra ny taompolo roa farany.

 

Madagasikara

Ny fanapahan-kevitry ny Fikambanana Iraisampirenena izay nahombiazana tokoa tamin'ny fiarovana ny ala ahiana ho ripaka teto Madagasikara dia azo lazaina ho vokatry ny Fanitsian-dalàna Amerikana Lacey nivoaka tamin'ny 2008 izay mandrara ny fandraharaha ara-barotra ny hazo sy ny zavamaniry fantatra fa avy amin'ny fitrandrahana tsy ara-dalàna.

Nanimba ny ezaka natao nandritra ny taona maro hiarovana ny ala ny fitrandrahana tsy ara-dalàna ny andramena. Nitombo fatratra ka nanaitra ity fitrandrahana tsy ara-dalàna ity hatramin'ny nipoahan'ny krizy 2009, araka izay efa voalaza mialoha ato anatin'itony tafatafa itony [8]sy ity tatitra [9]ity.

Nahoana moa no nahomby ka nisy fiantraikany ivelan'ny sisintaniny ny Lalàna Lacey ? Manazava [7] i Tewolde Berhan Egziabher, tale jeneralin'ny Fahefam-Piarovana ny Tontolo Iainana any Ethiopia :

The strength of the Act lies in its ability to target and place responsibility on every stage of the timber supply chain. It has forced importers to take responsibility for their wood products and has already produced positive results in increasing due diligence assessments and demand for certified wood products.

Mifamatotra amin'ny fikendrena sy ny anjara andraikitry ny rojom-pandraharahana ny hazo isan'ambaratonga tsirairay mihitsy ny tanjaky ny fampiharana ilay Lalàna. Nanery ny mpanondrana tsirairay handray andraikitra amin'ny vokatra avy amin'ny hazo eo ampelantanany izany ary nampisy fiantraikany tsara amin'ny tsy maintsy hanaovana fanadihadiana mialoha sy itakiana fanamarinana ny vokatra avy amin'ny hazo.

   

Manana anjara toerana lehibe amin'ny fiarovana ny Lemur ahiana ho lany tamingana [10] any amin'ny ala Malagasy indrindra fa ny Sifaka ny lalàna Lacey:

Korontana ao amin'ny tanin'i Lemur [11] avy amin'i Erik R Patel [12] ao amin'ny Vimeo [13].

Niteraka tranga diplaomatika kely ankolaka teo amin'i Frantsa sy i Etazonia ihany koa ny Lalàna Lacey, raha nanolotra gitara Gibson tamin'ilay mpihira/mpilatro sady Ramatoa voalohan'i Frantsa Carla Bruni [14] ny Ramatoa voalohany [Amerikana] Michelle Obama. Ny mpamaham-bolongana Malagasy Avylavitra manazava ny toe-draharaha [15] [mg]:

Fa ny tena anton-dresaka eto dia ny fanomezana nomen’ny vadin’ny filoha Amerikana, Michelle Obama ho an’i Carla Bruni, vadin’ny filoha frantsay Sarkozy, nandritra ny vovonan’ny OTAN tany Strasbourg tamin’ny taona 2009. Gitara Gibson no natolony tamin’izay fotoana izay, vita avy amin’ny hazo Andramena, hazo sarobidy voarara ny famoahana azy avy aty Madagasikara,

Senegal

Route of the Great Green Wall [16]

Midika ho ady amin'ny fianahan'ny Tanihay manerana ny kaontinanta Afrikana noho ny fiovaovan'ny toetr'andro ihany koa ny fiarovana ny ala. Ny Tetikasa Green Great Wall (GGW) [17][Mandabe Maitso] dia tetikasa iraisan-kaontinanta, eo ambany elon'ny Fikambanan'ny Firenena andalovan'i Sahel (CEN-SAD) sy ny Vondrona Afrikana izay hametraka etran’ (“fehikibo”) ny zavamaniry isan-karazany manana sakany 15 km mampifandray an'i Dakar amin'i Djibouti ary mahatratra 7000 km eo ho eo ny lavany.

Ny bolongana The Sécheresse/Désertification manazava kokoa amin'ny antsipiriany ny fanatanterahana ny tetikasa [18][fr]:

Entre 2006 et 2007, quatre mille hectares soit environ sept kilomètres d’arbres ont déjà été plantés sur le tracé sénégalais de la Grande Muraille Verte. en 2008, l’Etat plantera des arbres sur une superficie de deux mille hectares dans la région de Louga. Ces végétaux sélectionés et adaptés au territoire, seront boisés en bloc contrairement aux plantations déjà existantes qui sont cultivées de façon discontinue [..] La muraille traversera le Sénégal, la Mauritanie, le Mali, le Burkina Faso, le Niger, le Nigeria, le Soudan, l’Erythrée et finira à Djibouti [..] Le professeur Dia a annoncé que la désertification a fait perdre au Sénégal près de deux millions d’hectares de terres arables.

Tanelanelan'ny taona 2006-2007, 4000 hectares, izany hoe hazo 7 kilometatra no voavoly tany amin'ny faritra voasoritry ny Mandabe Maitso ao Senegal. Ny taona 2008, hamboly hazo ao anaty velarantany 2000 hekitara any amin'ny faritr'i Louga ny fanjakana. Ambolena mitambabe ireo hazo voafantina sy mifandraika amin'ny toe-tany any ireo fa tsy misingatsingana toy ny natao teo aloha[..] Hamakivaky an'i Senegal, Maoritania, Mali, Burkina Faso, Niger, Nigeria, Sodana, Eritrea ny Mandabe Maitso ary hifarana ao Djibouti [..] Nanambara ny Profesora Dia fa nahavery tany azo volena manakaiky ny 2.000.000ha eo ho eo ny fihanaky ny Tanihay tao Senegal

Velona ao anatin'ny fanapahan-kevitra raisin'ny Firenena Afrikana tsirairay ny lova navelan'i Wangari Maathai. Voaray ny hafany ho an'izay tontolo izao milaza fa tompon'andraikitra amin'ny fanamby manoloana ny fiitatry ny tanihay avokoa isika rehetra ary tsy maintsy mandray anjara amin'io fanamby io ny vondrom-bahoaka isam-paritra.