Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Guinée-Bissau : Ahiana hitarika tsy filaminana ny fahafatesan'ny Filoha

Nisy namono ny alatsinainy 02 martsa vao mangiran-dratsy ny filoham-pirenena any Guinée-Bissau, Joao Bernardo Vieira, novonoin'ny miaramila mpioko raha iny izy nandositra niala ny trano fonenany iny. Nitranga ity vono olona ity ora vitsy taorian'ny nahafatesan'ny fahavalon'ny filoha hatry ny ela, mpitarika ny etamazaoro, ny jeneraly Batista Tagme, ny alin'ny alahady vokatry ny fipoahana baomba. Mbola tsy fantatra aloha ny tena anton'ny famonoana fa ahiana hitarika tsy filaminana izy ity ho an'ny firenena izay vao tanora tokoa ao Afrika Andrefana ao.

António Aly Silva [pt] no nanaraka ny vaovao araka ny fitrangany. Tao amin'ny vaovaony farany no nilazany fa nanokana 7 andro hisaonana ny firenena ary 2 andro handevenana. Mampanantena sary mandritra ny fandevenana rahampitso izy:

bissau22

Alatsinainy 02 martsa amin'ny4:51
Nisy namono ve i Nino Vieira(?)
Maraina anjakan'ny herisetra
Niaina tao anatin'ny feom-basy izahay nandritra ny 30 minitra teo ho eo – basy izany! (AAS avy ao amin'ny fiara mandeha)
Alahady 01 martsa amin'ny 10:32 alina
Fihetsiketsehana miaramila tao Bissau
Nitrangana fipoahana mahery vaika tao amin'ny toby miaramila ao Guinée. Olona 4 no naratra hitako nentina teny amin'ny toeram-pitsaboana, ny 2 tamin'ireo may ary tena voa mafy tokoa. nandeha ny feo fa maty ny lehibe, ny jeneraly Tagme Na Waie. Izay no Guinée-Bissau eo an-tampon'ny heriny. Tena maharary ny manoratra ity vaovao ity.

Nanaitra an'i Jorge Rosmaninho [pt] ny vaovao tahaka itony ka niverina nitoraka bilaogy ao amin'ny Africanidades indray izy rehefa nijanona nadritra ny herintaona. Izy no namoaka ny sary eto ambany sady nametram-panontaniana: nino_tagme

Quem mataria quem, primeiro? Afinal morreram os dois.

Iza no namono ny anakiray voalohany? Nony farany, maty daholo izy anankiroa.

Ilay mpanao gazety Luis Castro [pt] no nanome vaovao mikasika ny fifandraisan'izy 2 lahy ireto:

Conheço muito bem a realidade da Guiné-Bissau e os seus jogos de poder. Acompanhei a guerra civil de 1998/1999, eleições, golpes de Estado, estive preso, fui interrogado de arma apontada à cabeça, fui sentenciado de morte e tive de fugir resgatado pelos fuzileiros portugueses. O que aconteceu ontem e hoje não foi novidade para mim. De resto, há muito que o esperava. O confronto entre o Presidente Nino Vieira e o chefe de Estado maior, não é de agora. Recordo que Tagma Na Waie era infértil devido aos choques eléctricos a que foi sujeito nos testículos (disse-me em entrevista ) pelos homens de Nino e combateu-o ferozmente durante a guerra. Mais tarde, apesar de o ter ajudado a regressar à Guiné e ao poder, Tagma voltou a afastar-se de Nino. Tudo se agravou ainda mais quando o Presidente tentou que o programa do governo de Carlos Gomes Júnior fosse chumbado. O chefe de Estado maior pôs-se ao lado do PM, dizendo que o governo fora eleito e, como tal, deveria governar. Era previsível que um deles iria morrer. Era Nino ou Tgama. Morerarm os dois.

fantatro tsara ny zava-misy marina iainan'i Guinée-Bissau sy ny filalaovana fitondrana any. Niainako ny ady an-trano tamin'ny 1998/1999, ny fifidiana, ny fanonganam-panjakana, nosamborina aho, natao fanadihadiana miaraka amin'ny basy eo an-dohako, voaheloka ho faty, ary voatery nitsoaka aho rehefa navotan'ny miaramila Portige. Tsy mahagaga ahy ny zava-mitranga omaly sy anio. Ny marina aza dia efa fotoana ela no niandrasako izao. Efa hatry ny ela no nifanolana ny Filoha Vieira sy ny lehibe (Tagma In Waie). Tadidiko fa nanjary momba i Tagma taorian'ny fampijaliana tamin'ny fahana herin'aratra nataon'ny mpomba an'i Nino teo amin'ny filahiany (nilaza izany tamiko izy nandritra ny fandraisam-peo natao azy), niady tamin'ny heriny rehetra izy nandritra ny ady. Taty aoriana, na dia nanampy azy hiverina tany Guinée-Bissau sy ho eo amin'ny fitondrana aza izy, dia nihatakataka tamin'i Nino i Tagma. Niharatsy ny toe-draharaha indrindra hatramin'ny nikasan'ny Filoha hanajanona ny fandaharan'asan'ny governemantan'i Carlos Gomes Junior. Lasa niara-dia tamin'ny praiministra izy, satria hoy izy io no voafidy, noho izany tokony hitondra izy amin'ny mahaolom-boafidy azy. Efa niandry fotsiny ny rehetra hoe tsy maintsy ho faty ny iray amin'izy 2 lahy. Na i Nino na i Tagma. Kanjo, niaraka maty izy ireo.

Fiaraha-mientana

Malahelo ny zava-mitranga ny mpitoraka bilaogy amin'ny teny Portige sy ireo zanantany Portige fahiny ka nandefa hafatra ho an'ny vahoaka any Guinée-Bissau ho fiaraha-mientana: Avy any Cap Vert i João Dono [pt] :

Espero que, a semelhança do que aconteceu em Angola, a paz passa a reinar em na Guiné-Bissau. O homem com história de Nino Vieira só poderia ter este fim. Ele escolheu este caminho, um caminho que muito fez sofrer os nossos irmãos. Vamos acompanhar as horas e os minutos de angústia na Guiné-Bissau.

Antenaiko fa ho tahaka ny tany Angola dia hiverina ny fandriam-pahalemana any Guinée-Bissau. Ny olona nanana tantara tahaka an'i Nino Vieira dia tahaka izao no hiafarany. Nifidy ny lalana nalehany izy, lalana izay nampitondra fangirifiriana ho an'ny rahalahantsika. Harahantsika ny ora sy ny minitra mahakasika ny fikorontanana tany Guinée-Bissau.

Avy any Cap Vert ihany i Cesar Schofield Cardoso [pt] :

Passando à revista às minhas tropas dei por falta de…tolerância na Guiné-Bissau. Os demónios voltam a ensombrar este país, irmão de armas, que ainda não aprendeu a largar as armas. Terão matado Nino Vieira, em retalhação ao assassinato do Chefe do Estado Maior. Tempo de ódio na Guiné.

Raha mijery ny vondrona misy ahy dia tsikaritro fa… tsy misy fandeferana any Guinée-Bissau. Manamaizina ny firenena indray ny devoly, mitam-piadiana ny rahalahantsika ary tsy mbola hainy ny fametrahana izany fitaovam-piadiana izany. Novonoina i Vieira vokatry ny fahafatesan'ny lehiben'ny miaramila. Foatoanan'ny fankahalana any Guinée.

Avy any Mozambika i Manuel de Araújo [pt] :

Muitas razoes para ajudarmos Guine-Bissau a encontrar o caminho da paz e da reconciliacao nacional. Onde andam os nossos pacificadores mor? Onde anda a CPLP? Onde anda a Uniao Africana? (…) Nao podem ajudar os nossos irmaos a respirar o ar puro da reconciliacao nacional?

Manana antony maro isika tokony hanampiantsika an'i Guinée-Bissau hitady ny lalan'ny fiadanana sy ny fampiraisam-pirenena. Aiza ireo iraky ny fandriam-pahalemana? Aiza ny CPLP (Fikambanan'ny tany miteny Portige)? Aiza ny Fiombonam-be Afrikana? tsy azon'izy ireo hatao ve ny manampy ny rahalahantsika hifoka ny rivotra madion'ny fampiraisam-pirenena?

manampy izany avy any Angola i Eugénio Costa Almeida [pt] :

Que a morte dos supostos arqui-inimigos sirva para a Sociedade Bissau-guineense criar uma Comissão de Verdade e Reconciliação e afastem dos espíritos as vinganças e façam da Guiné-Bissau um País enorme e próspero.

Enga anie ka ny fahafatesan'ireny 2 lahy mpifahavalo ireny hanampy ny vahoakan'i Guinée-Bissau hanangana ny vondron'ny fahamarinana sy ny fampiraisana izay hampitsahatra nt fifankahalana sy ny valifaty ary hahatonga an'i Guinée-Bissau ho firenena lehibe sy hamokatra be.

Misy mponina 1 600 000 any Guinée-Bissau ary hatramin'ny fahaleovantenany ny taona 1974 dia nanjakan'ny tsy filaminana foana izy. Vao haingana izay dia fantatra fa toerana fandalovan'ny fivarotana zava-mahadomelina avy any Amerika Afovoany sy Erôpa ity firenena ity.

Paula Góes

Paula Goes

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.