Akatòny

Fitia Tsy Mba Hetra Hampijoro Tsara Hatrany Ny Global Voices

Miasa mafy isan'andro ireo mpirotsaka an-tsitrapo manerantany ato amin'ny fikambananay hitondra ho anao ireo tantara tsy voatatitra manerana izao tontolo izao -- Saingy tsy afa-manao izany samirery tsy misy ny fanampianao izahay. Tohano amin'ny alalan'ny fanomezana (fitia tsy mba hetra) hoan'ny Global Voices ireo tonia, mpahay teknolojia, mpanentana ara-piarovana ato aminay!

Manomeza anio

Hijery ny Tenim-Pirenena rehetra? Mandika ny tantaran'ny Global Voices izahay mba ho hitan'ny rehetra ny fitantaran'olo-tsotra manerantany.

Fankalazana ny faha205 taona ny fahaleovantenan'i Haiti

Taorian'ny voina izay nandravarava tamin'ny 2008, dia teo ho eo ihany ny fankalazan'ny vahoaka Haitiana ny fanombohan'ny taona 2009 – satria ankoatra ny maha fanombohan'ny taona azy eto Haiti, dia manamarika ny fahaleovantena azo tamin'i France tamin'ny 1804 ihany koa ny voalohany Janoary, ka nahatonga an'i Haiti ho firenena mainty voalohany nandala ny demaokrasia manerantany.

Mampiahatsiahy ny androm-pankalazana ny mpamaham-bolongana Haitiana amin'ny teny frantsay na mampiomana amin'ny fahasahiranana hatrehina rahampitso aza izy ireo:

Manazava ny fandehan'ny tantara nizotra ho amin'ny fahaleovantenan'ny nosy i Darlie sady niteny ihany koa ny nentin-drazana nolovain'ny Haitiana mifandraika amin'izany : mihinana “soup joumou” amin'ny 1 Janoary [Fr]…

On raconte que du temps de la colonie, à Saint-Domingue, la soupe était très en vogue et réservée uniquement aux maîtres d'esclaves et dans la plupart des cas à certains esclaves domestiques communément appelés esclaves talentueux comme par exemple Toussaint Louverture.
Le parfum envoutant du mariage des légumes exotiques et de la viande bovine ajoutée sur les multiples revendications que les esclaves des champs murmurèrent déjà, suscitèrent chez eux le désir de révolte.

Voalaza fa nandritra ny nahazanatany an'i Saint-Domingue, dia nalaza tokoa ny lasopy saingy natokana ho an'ny tompon'andevo sy ny andevo an-trano antsoina Andevo manantalenta, tahaka an'i Toussaint Louverture izany.
Ilay hanitra fangaron'ny hen'omby mifangaro anana (anana koa ny karaoty sy ny ovy) mampilendalenda izay efa nampimenomenona ny andevo, no niteraka ny faniriana hioko.”

Raha mirary “sakafo matsiro” ho an'ny vahoakany izy amin'izao fotoanan'ny firariantsoa izao dia tahaka ny mirary firaisan-kina ihany [Fr]:

Vivons en vrai, vivons ensemble, marchons unis sur le chemin de la fraternité, de la paix et de la réconciliation

Andao hiaina tsy misy fitaka, hiara-miaina, hivondrona hiaraka amin'ny lalan'ny firahalahiana, fandriampahalemana ary ny fampihavanana

Ireo tenin'i Darlie ireo dia mahaliana kokoa noho ny vina natolotry ny filoha Haitiana René Garcia Préval ho amin'ny taona 2009 wizay ho “taona sarotra…ho an'ny Haitiana” (araka ny notaterin'i Romandie News [Fr]) nandritra ny fitsidihana ofisialy tany Gonaïves avaratry Haiti. Fifanojoan-javatra ve fa i Gonaïves indrindra no toerana voalazan'ny tantara ho nahaterahan'ny fahaleovantena – sady faritra niaritra ny mafy indrindra tamin'ny Fandravaravan'ny rivodoza nandritra ny 2008.

Ao amin'ny bolongana HaitiRectoVerso, no nilazan'i Decky Lakyel tamim-pahagagana ihany ny nahatongavan'ny mpitondra ambony tany Gonaives ny andro mialoha ny fankalazana. Nohazavainy araka izay henony ao amin'ny Radio Kiskeya, ny antony roa nahatonga ity fitsidihana ity:

Le ministre confie que le séjour inhabituel de 48 heures des membres de l’Exécutif dans la Cité de l’indépendance pour marquer les 205 ans de l’épopée haïtienne, représente une « manifestation de reconnaissance de l’importance symbolique » de lieux fondateurs de l’histoire nationale.
Outre les activités officielles, le Président Préval, la Première ministre Pierre-Louis et leurs principaux collaborateurs auront l’occasion de s’entretenir avec les victimes des intempéries qui avaient durement frappé les Gonaïves.

Neken'ny minisitra fa ny fitsidihana tampoka nandritra ny roa andro nataon'ny fahefana mpanatanteraka taty amin'ny tanànan'ny fahaleovantena (Gonaïves) dia ny hanamarika ny faha-205 taona ny fahaleovantena, ary maneho ny “fanekena ny mahazavadehibe ny famantarana (hita maso)” ny toerana manorina ny tantaram-pirenen'i Haiti.
Ankoatra izay fandaharam-panjakana izay dia hanana fotoana hifampitafana amin'ireo iharam-boina nandritra ny loza voajanahary nihatra tamin'ny Gonaives ny filoha Preval, ny praimisitra Pierre-Louis ary ny mpiara-miasa amn'izy ireo akaiky.

Nefa rehefa avy namaky ny lahatsoratra farany nosoratan'ny mpamaham-bolongana Haitiana Stanley Lucas ao amin'ny Solutionhaiti, dia mivandravandra fa tsy ny rehetra tsy akory no resy lahatra amin'izany ezaka izany.

Fabienne Flessel

Atombohy ny resaka

Mpanoratra, azafady hiditra »

Torolalana

  • Miandry fanekena ny hevitra rehetra. Aza alefa in-droa ny hevitra.
  • iangaviana ianao haneho fifanajàna amin'ny hevitra rehetra. Tsy ekena ny hevitra feno fankahalàna, vetaveta, mamely olona manokana.